İran'da Kolberlerin Ölüm Yolculuğu Sürüyor: Kurşunlar Can Almaya Devam Ediyor

İran'ın Kürdistan bölgesinde sınır ticareti yaparak geçimini sağlamaya çalışan kolberlerin (sınır yük taşıyıcıları) ölüm haberleri art arda gelmeye devam ediyor. Son bir hafta içinde iki kolberin sınır güçlerinin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetmesi, bölgedeki güvenlik politikalarını yeniden tartışmaya açtı.

İranWire'ın aktardığına göre, 18 yaşındaki Selah Hoşnamak, Merivan'a bağlı Veyse sınırında İran sınır güçlerinin yakın mesafeden açtığı ateş sonucu olay yerinde yaşamını yitirdi. Haberde, güvenlik güçlerinin ateş açmadan önce herhangi bir uyarıda bulunmadığı öne sürüldü.

Selah Hoşnamak, son bir hafta içinde sınır muhafızlarının ateşi sonucu hayatını kaybeden ikinci kolber oldu.

"Babam yük taşımıyordu, yine de vurdular"

Hoşnamak'tan iki gün önce ise 57 yaşındaki Vezir Rahimi, Kirmanşah eyaletindeki Nowsud sınırında açılan ateş sonucu yaşamını yitirdi.

Rahimi'nin kızı Soma Rahimi'nin sosyal medyada paylaşılan videosu, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Babasının silahsız ve yük taşımadığı halde vurulduğunu söyleyen Rahimi, "Artık babası olmayan o kız benim. Babamı kendi ellerimle toprağa verdim." ifadelerini kullandı.

İnsan hakları savunucuları, bu tür olayların Kürdistan sınırlarında uzun yıllardır sistematik biçimde yaşandığını belirtiyor.

Güvenlik politikaları eleştiriliyor

İranWire'a konuşan gazeteci ve Rojman Yönetim Kurulu üyesi Zana Saidzade, kolber ölümlerinin yalnızca kaçakçılıkla mücadele kapsamında değerlendirilemeyeceğini söyledi.

Saidzade, Kürt bölgelerindeki ekonomik geri kalmışlık, işsizlik ve yoksulluğun çok sayıda kişiyi kolberlik yapmaya zorladığını belirterek, devletin bölgeye yönelik güvenlik odaklı yaklaşımının kolberlerin de güvenlik tehdidi olarak görülmesine yol açtığını savundu.

Gazeteciye göre İran yönetiminin Kürdistan politikalarında güvenlik yaklaşımı ekonomik kalkınmanın önünde tutulduğu sürece yoksulluk, kolberlik ve sınır şiddeti döngüsünün sona ermesi zor görünüyor.

Savaş sonrası sınırlar daha da tehlikeli hale geldi

Haberde, İran ile İsrail arasında yaşanan son savaşın ardından Kürdistan sınırlarının daha riskli hale geldiği belirtildi.

Bane ilçesi kaymakamlığı, savaş döneminde sınır ve dağlık alanlara geçişi yasaklayan bir duyuru yayımlayarak, yasağa uymayanların karşılaşacağı ölüm riski ve silahlı müdahaleden kendilerinin sorumlu olacağını açıklamıştı.

Çelişkili uygulamalar

Kolbernews'in verilerine göre son dönemde en az 57 kolber öldü veya yaralandı. Vakaların yüzde 77'sinin güvenlik güçlerinin açtığı ateşten kaynaklandığı bildirildi.

Öte yandan İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanlığı'nın savaş döneminde petrokimya ve polimer sektöründe kullanılacak hammaddelerin kolberler aracılığıyla taşınmasına izin veren bir düzenleme hazırlaması dikkat çekti.

İnsan hakları savunucuları, İran yönetiminin bir yandan kolberleri "kaçakçı" olarak nitelendirirken diğer yandan ihtiyaç duyduğunda aynı kişileri resmi lojistik faaliyetlerinde kullanmasını çelişkili bir politika olarak değerlendiriyor.

Doğa koşulları da can alıyor

Kolberlerin karşı karşıya kaldığı tehlike yalnızca güvenlik güçlerinin açtığı ateşle sınırlı değil.

Her yıl çok sayıda kolber dondurucu soğuk, tipi, çığ, donma ve sarp dağ geçitlerinde meydana gelen kazalar nedeniyle yaşamını yitiriyor.

Merivan'ın Ney köyünden kardeşler Azad ve Ferhad Hüsrevi de ailelerine bakabilmek için kolberlik yaparken farklı günlerde dağlarda donarak hayatını kaybetmişti. Kardeşlerin ölümü, sınır hattında yaşanan insani dramın simgelerinden biri olarak hafızalara kazındı.