Analistlere göre, IŞİD’in Yeni Ses Kayıtları Konsolidasyonu gösteriyor

Yaklaşık iki yıldır merkezi liderliğinden önemli bir sesli mesaj yayımlamayan IŞİD, 21 Şubat 2026’da sözcüsü Ebu Hudhayfe el-Ensari aracılığıyla 35 dakikalık bir kayıt yayımladı.

Örgüt artık Suriye ve Irak’ta toprak kontrolü sağlamıyor, faaliyetlerini hücreler aracılığıyla yürütüyor ve Levant bölgesinde sürekli bir karşı-terör operasyon baskısı altında bulunuyor.

Sesli mesajda, Suriye’de Ahmed el-Şara yönetimindeki yeni siyasi yapı eleştirilerek, hükümet “meşru değil ve yeterince İslami değil” şeklinde tanımlanıyor ve IŞİD, örgütlenmede taviz vermeyen alternatif olarak sunuluyor.

Kuzeydoğu Suriye’deki gelişmeler güvenlik açısından ek riskler taşıyor. IŞİD mensuplarının tutulduğu tesisler uzun süredir Suriye Demokratik Güçleri (DSG) tarafından yönetiliyor. Yaklaşık 9.000–10.000 tutuklunun bulunduğu bu tesislerde, 2.000 civarında yabancı uyruklu savaşçı da yer alıyor. Aile üyeleri, özellikle kadın ve çocuklar, kuzeydoğuda El-Hol gibi kamplarda kalmaya devam ediyor; bu kampların nüfusu yaklaşık 40.000 civarında.

İnsani ve karşı-terör denetimleri, kampların radikalleşme, yeni üyelerin kazanılması ve sert ideolojiye bağlı unsurların kontrolü için riskli ortamlar oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Daha önce de kaçış girişimleri ve başarılı firarlar yaşanmıştı; en büyük örnek Ocak 2022’de Hasekeh Cezaevi saldırısı sırasında yüzlerce tutuklunun kaçmasıydı.

Bu yılın Ocak ayında Suriye ordusu ve devlet güvenlik güçleri, DSG kontrolündeki bazı cezaevleri ve kampların yönetimini devraldı. Bu, Al-Aqtan cezaevini ve El-Hol kampı çevresindeki alanları kapsıyor. Irak ise ABD baskısıyla bazı IŞİD şüphelilerini Suriye’den geri alarak kendi tutukluluk sistemine yerleştirdi. Ancak bu, deneyimli militanların Irak cezaevleri ve yargı sistemine dönmesi anlamına geliyor; buradaki aşırı kalabalık ve radikalleşme riskleri hâlâ devam ediyor.

Uzmanlar, örgütün küçük hücreler ve yerel ağlar üzerinden faaliyet yürüttüğünü, bu nedenle birkaç düzine deneyimli operatifin geri dönmesinin bile saldırı riskini artırabileceğini vurguluyor. Sesli mesajda Afrika’ya özel vurgu yapılarak, destekçilere Afrika’daki güçlü bölgelerde faaliyet göstermeleri çağrısı yapılıyor.

Sözcü, iç disiplin, güvenlik taraması ve operasyonel dikkat konularına değinerek, örgüt içinde sızmalara karşı tedbir alındığını gösteriyor. Mesaj, Gazze veya Orta Doğu’daki diğer çatışmalara uzun süreli odaklanmıyor; öncelik, iç konsolidasyon, Afrika ve seçici dış kışkırtmalar.

Suriye’de IŞİD kalıntıları çöl bölgelerinde yoğunlaşmış durumda; küçük hücreler pusu, suikast ve ani saldırılar düzenliyor. Irak’ta örgüt düşük yoğunluklu bir isyan modeli izliyor; uyuyan hücreler ve kırsal ağlar ön planda. Batı’da operasyonel varlık 2015–2017 zirvesinden bu yana azaldı, ancak propaganda faaliyetleri bireysel ya da mikro hücreler aracılığıyla saldırıları teşvik etmeye devam ediyor.

Uzmanlar, 21 Şubat mesajının toprak kazanımı değil, hayatta kalma ve iç konsolidasyon amaçlı olduğunu belirtiyor. Daniele Garofalo, mesajı “komuta ve kontrol göstergesi” olarak yorumluyor; “Yeni bir kampanyanın habercisi değil. Liderlik varlığını ve örgüt içi disiplini göstermek istiyor” diyor.

Lucas Webber ise mesajın örgütün dayanıklılığını sergileme ve etkisini sürdürme çabası olduğunu vurguluyor. Mesaj, Suriye’deki siyasi istikrarsızlıktan faydalanarak IŞİD’i, yeni siyasi düzene karşı tavizsiz cihatçı alternatif olarak konumlandırmayı amaçlıyor. Afrika’ya yapılan vurgu ise örgütün operasyonel ivmesini burada sürdürdüğünü gösteriyor.

Özetle, mesaj merkezi kontrolün zayıf olduğu ve örgütün temel alanlarının baskı altında bulunduğu bir ortamda, saldırı çağrıları ve propaganda yoluyla etkinliğini sürdürme stratejisini ortaya koyuyor. Hedef, dağılmış hücreler, uyuyan ağlar ve mikro-yapılar aracılığıyla örgütün hayatta kalmasını ve etkisini sürdürmesini sağlamak.