Körfez ülkeleri yeni ABD-İran krizine hazırlanıyor

ABD ile İran arasında son günlerde yeniden tırmanan askeri gerilim, Körfez ülkelerini alarma geçirdi. Karşılıklı saldırılar, İran'ın Kuveyt ve Bahreyn'e yönelik askeri hamleleri ile Hürmüz Boğazı'ndaki tansiyonun yükselmesi üzerine bölge ülkeleri hem sert açıklamalar yaptı hem de diplomasi kapısının açık tutulması çağrısında bulundu.

Gerilim, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi sırasında yaptığı açıklamada ABD-İran ateşkesinin fiilen sona erdiğini düşündüğünü söylemesiyle daha da arttı.

Körfez ülkelerinden diplomasi çağrısı

Körfez ülkeleri, son gelişmelerin ardından İran'ı kınayan ortak açıklamalar yayımlarken, krizin daha fazla büyümemesi için müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeyi amaçlayan yeni müzakere turunun perşembe günü yapılması planlanırken, bölge ülkeleri askeri tırmanış yerine diplomatik çözümden yana olduklarını dile getirdi.

Trump ise müzakerelerin devam etmesine izin vereceğini belirterek, "İranlılar sonunda bana dönmek zorunda kalacak" ifadelerini kullandı.

Katar'dan İran'a protesto notası

ABD-İran görüşmelerinin başlıca arabulucularından Katar, İran'ın Katarlı Al Rekayyat tankeri ile Suudi Arabistan'a ait bir petrol tankerini hedef almasının ardından sert tepki gösterdi.

Doha yönetimi, İran'ın büyükelçi yardımcısını Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak protesto notası verdi.

Notada, saldırının uluslararası deniz taşımacılığına ve küresel enerji arzına yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu belirtilirken, İran'dan bölgenin güvenliğini tehlikeye atan adımlara son vermesi istendi.

Katar ayrıca Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları da kınayarak, uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli tüm tedbirleri alma hakkını saklı tuttuğunu açıkladı.

BAE, Umman ve Kuveyt'ten ortak tepki

Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı'nın diplomasi danışmanı Enver Gargaş, İran'ın hâlâ "savaş mantığıyla hareket ettiğini" belirterek, Körfez ülkelerinin bu gerilimin hedefi olmaması gerektiğini söyledi.

Umman da Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırılar ile Suudi ve Katarlı gemilerin vurulmasını kınayarak, tüm tarafları yeniden diplomasi masasına dönmeye çağırdı.

Kuveyt ise İran'ın saldırılarını "vahim" olarak nitelendirirken, Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim Muhammed Elbudeyvi, Tahran'ın bölgesel güvenlik ve barış çabalarını baltaladığını savundu.

Hürmüz Boğazı mesajı

İran uzmanı Hamidreza Azizi ise Tahran'ın son hamlelerinin yalnızca askeri değil, stratejik bir mesaj taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.

Azizi'ye göre İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen Suudi Arabistan ve Katar'a ait tankerleri hedef alarak, boğaz üzerindeki denetim iddiasından vazgeçmeyeceğini göstermeyi amaçlıyor.

Azizi, Hürmüz Boğazı'nın İran açısından uzun vadeli stratejik öneminin, ABD ile yapılabilecek olası bir anlaşmanın ya da Körfez ülkeleriyle ekonomik ilişkilerin sağlayacağı kazanımların çok ötesinde olduğunu belirtti.

Bölge başkentlerinde ise gözler, ABD ile İran arasında yeniden başlaması beklenen diplomatik temaslara çevrilmiş durumda. Ancak son askeri gelişmeler, Körfez'de yeni ve daha geniş çaplı bir kriz ihtimaline ilişkin kaygıları artırıyor.