Rusya ile yeni dönemin ardından Suriye Hava Kuvvetleri'nde hareketlilik

Suriye Hava Kuvvetleri'ne ait en az iki Su-22M3/M4 tipi savaş uçağı, ülkenin kuzeyindeki farklı vilayetler üzerinde eğitim uçuşları gerçekleştirdi.

Paylaşılan görüntüler ve saha kaynaklarına göre uçuşlar, pilotların eğitim faaliyetleri kapsamında düzenlenirken, halen operasyonel durumda bulunan Su-22 sayısının oldukça sınırlı olduğu değerlendiriliyor.

Su-22 filosu, savaş boyunca yoğun şekilde kullanılmış, yıllar süren çatışmalar, yaptırımlar ve bakım sıkıntıları nedeniyle Suriye'nin savaş uçağı envanteri önemli ölçüde küçülmüştü.

Rusya ile yeni dönemin ardından geldi

Eğitim uçuşları, Şam ile Moskova arasında kısa süre önce imzalanan ve Rus askeri varlığının geleceğini yeniden düzenleyen mutabakatın ardından gerçekleşti.

Anlaşmaya göre Tartus Limanı'ndaki ticari tesisler ile Hmeymim Havalimanı'nın sivil bölümlerinin yönetimi tamamen Suriye makamlarına devredilecek. Bu tesislerin sivil idareye entegre edilmesi hedeflenirken, askeri bölümlerin ise iki ülkenin ortak kullanımında eğitim ve askeri yeterlilik merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor.

Taraflar, geçiş sürecinin yaklaşık üç ay içinde tamamlanacağını açıkladı.

Rusya çekilmiyor, ilişki biçimi değişiyor

Mutabakat, Rusya'nın Suriye'den tamamen çekileceği anlamına gelmiyor. Aksine, Moskova'nın ülkedeki askeri varlığını yeni şartlara uyarlamayı amaçlıyor.

Rusya'nın Doğu Akdeniz'deki en önemli askeri üsleri olan Tartus Deniz Üssü ile Hmeymim Hava Üssü faaliyetlerini sürdürmeye devam edecek. Ancak tesislerin hukuki statüsü ve işletme modeli, Suriye'nin yeni yönetimiyle yapılan anlaşma doğrultusunda yeniden şekillendirilecek.

Bu çerçevede Rusya'nın doğrudan askeri kontrol yerine, ortak eğitim, savunma iş birliği ve teknik koordinasyona dayalı daha esnek bir modele yöneldiği değerlendiriliyor.

Moskova-Şam ilişkilerinde yeni sayfa

Beşar Esad'ın Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Moskova ile Şam arasında yaklaşık 18 ay süren müzakereler yürütüldü.

Bu süreçte Rusya, Suriye'deki nüfuzunu yalnızca askeri varlık üzerinden değil, enerji, liman işletmeciliği, ticaret ve ekonomik iş birliği alanlarında da korumaya çalışırken, Şam yönetimi ise Batı ve Körfez ülkeleriyle geliştirdiği yeni ilişkiler doğrultusunda daha dengeli bir dış politika izlemeye başladı.

Rusya'nın kısa süre önce Suriye'ye Arapça bilen ve bölgeyi yakından tanıyan deneyimli diplomat Dmitry Dogadkin'i büyükelçi olarak ataması da Moskova'nın yeni dönemde askeri ağırlıklı ilişkiden diplomatik ve ekonomik iş birliğine dayalı bir strateji izlemek istediğinin göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Hava kuvvetlerini yeniden yapılandırma süreci

Su-22'lerin yeniden eğitim uçuşlarına başlaması ise Şam yönetiminin, orduyu yeniden yapılandırma ve hava kuvvetlerini kademeli olarak operasyonel hale getirme çabalarının son adımlarından biri olarak görülüyor.

Son aylarda askeri birliklerin yeniden organize edilmesi, farklı silahlı grupların Savunma Bakanlığı bünyesine entegre edilmesi ve Rusya ile askeri eğitim alanındaki iş birliğinin sürdürülmesi, Suriye'nin yeni güvenlik mimarisinin temel unsurları arasında yer alıyor.

Bu kapsamda gerçekleştirilen eğitim uçuşlarının da pilotların operasyonel yeterliliğini artırmayı ve hava kuvvetlerinin yeniden aktif hale getirilmesini hedeflediği değerlendiriliyor.(Mepa)