İran’da Kürt İttifakı Gündeminde Pehlevi’den 'Üniter İran' Mesajı

İran’ın eski veliaht prensi Rıza Pehlevi, İran’ın birliği ve toprak bütünlüğüne ilişkin  ifadeler içeren yazılı bir açıklama yayımladı. Pehlevi, İran’ın toprak bütünlüğünün “müzakereye kapalı” olduğunu vurgulayarak bu konuyu “kırmızı çizgi” olarak tanımladı.

Pehlevi, açıklamasında bazı siyasi ve silahlı grupların geçmişte hem Humeyni hem de Saddam Hüseyin ile iş birliği yaptığını iddia etti. Bu yöndeki ithamların kendisine yöneltilmesini “asılsız ve aşağılayıcı” olarak nitelendiren Pehlevi, İran’ın toprak bütünlüğünün korunmasının “tartışmasız bir ilke” olduğunu ifade etti.

Bu tür söylemlerin, İran İslam Cumhuriyeti’ne kendisini ülkenin birliğinin savunucusu gibi gösterme fırsatı verdiğini savunan Pehlevi, mevcut yönetimi ise “İran halkının ve ülkenin toprak bütünlüğünün en büyük düşmanı” olarak tanımladı. Rejimin iktidara geldiği ilk günden bu yana ayrımcılık, baskı ve bölünmeye yol açtığını ileri sürdü.

“Kırmızı çizgi” vurgusu

Açıklamada, İran’ın toprak bütünlüğünün “büyük ve birleşik milletin kırmızı çizgisi” olduğu belirtildi. Pehlevi, bu çizgiyi aşan ya da aşanlarla iş birliği yapan kişi ve grupların “İran halkının kararlı tepkisiyle karşılaşacağını” söyledi.

Önümüzdeki gün ve haftalarda İran İslam Cumhuriyeti’nin “tamamen çökertilmesi ve ülkeden uzaklaştırılması” için mücadelenin süreceğini dile getiren Pehlevi, ulusal birliğin savunulması konusunda daha kararlı bir tutum izleneceğini kaydetti. İran ordusuna da çağrıda bulunan Pehlevi, ordunun “milli görevini yerine getirerek halkın yanında durması” gerektiğini ifade etti.

Pehlevi, yalnızca “birleşik ve demokratik bir İran’da”, hukuk devleti ilkesi temelinde, inanç, mezhep, dil ya da etnik köken ayrımı gözetilmeksizin tüm yurttaşların eşit hak ve özgürlüklere sahip olabileceğini savundu. Açıklamasını “Yaşasın İran” sözleriyle sonlandırdı.

Kürtlerin İttifakı

Son dönemde İranlı Kürt siyasi yapılarının kendi aralarında koordinasyon ve ittifak arayışlarını artırması, muhalefet içindeki güç dengeleri açısından dikkat çekiyor. Bu girişimler, Kürt hareketi tarafından daha çok haklar, yerel demokrasi ve rejim karşıtlığı çerçevesinde ele alınırken; Pehlevi çizgisi ise merkeziyetçi, üniter ve “toprak bütünlüğü” odaklı bir yaklaşımı öne çıkarıyor.

Bu durum, İran muhalefeti içinde Kürt meselesinin geleceği, federalizm ve kendi kaderini tayin hakkı gibi başlıklarda ciddi görüş ayrılıklarının sürdüğünü gösteriyor. Pehlevi’nin açıklamaları, Kürt ittifaklarına doğrudan isim vermese de, bu tür oluşumlara karşı net bir mesafe ve uyarı olarak okunuyor.