İran’da Mücteba Hamaney bilmecesi: 6 aydır tek görüntüsü bile yok

İran’ın yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney’in, kendisini ağır yaralayan hava saldırılarının üzerinden altı ay geçmesine rağmen kamuoyu önüne çıkmaması, sağlık durumu ve ülke yönetimindeki rolüne ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

Reuters’ın aktardığına göre İran, Ortadoğu’da geniş çaplı çatışmalara yol açan ve ülke ekonomisine ağır darbe vuran savaşın ardından kritik kararlarla karşı karşıya bulunurken, Hamaney’in sağlık durumu ve yönetimdeki rolü konusunda belirsizlik sürüyor.

İranlı yetkililer ve ülke içindeki üst düzey kaynaklar, Hamaney’in görünümünü etkileyen ağır yaralarının tedavisinin devam ettiğini ve güvenlik gerekçeleriyle ülkeyi perde arkasından yönettiğini belirtiyor. Günlük yönetim yetkilerinin ise geniş ölçüde üst düzey bir yetkili grubuna devredildiği ifade ediliyor.

Ancak Hamaney’in göreve atanmasının üzerinden yaklaşık altı ay geçmesine rağmen kendisine ait herhangi bir fotoğraf, video veya ses kaydının kamuoyuyla paylaşılmaması, İran’da özellikle yönetimin geleceği konusunda soru işaretlerini derinleştiriyor.

Washington’daki Ortadoğu Enstitüsü’nden Alex Vatanka, mevcut durumu değerlendirirken, “Artık soru Mücteba’nın hayatta olup olmadığı değil; İran’ın hâlâ fiilen görevini yapan bir Dini Lideri olup olmadığıdır” dedi.

Mesajları yazılı açıklamalarla sınırlı

Mücteba Hamaney’in İran halkına yönelik mesajları, haber bültenlerinde sunucular tarafından okunan sınırlı sayıdaki yazılı açıklamayla sınırlı kaldı.

Hamaney’in, babası Ali Hamaney için düzenlenen bir haftalık cenaze törenlerine dahi katılmadığı belirtildi.

Üst düzey yetkililer ve konuya yakın kaynaklar, Hamaney’in kamuoyu önüne çıkmamasını suikast endişelerine bağlıyor. Aynı kaynaklar, Dini Lider’in üst düzey yetkililerle düzenli toplantılar yaptığını, kritik raporları incelediğini ve önemli konularda son kararı verdiğini savunuyor.

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da 10 Ağustos’ta Hamaney ile yedi saat süren bir toplantı gerçekleştirdiğini açıklamıştı.

Sessizlik destekçileri arasında da rahatsızlık yaratıyor

Hamaney’in uzun süren sessizliği, İran yönetimine yakın radikal çevrelerde de soru işaretlerine neden olmaya başladı.

İran’ın dini eğitim merkezlerinden Kum kentindeki bir Besic milisi, Hamaney’in ülkeyi yönettiğine ve karar alma sürecinin başında bulunduğuna inanıldığını, ancak kamuoyuna herhangi bir görüntü veya ses kaydı ulaşmamasının moral bozduğunu söyledi.

İsmini açıklamayan Besic üyesi, “Ülkeyi yönettiğine ve ipleri elinde tuttuğuna dair bize güven verecek şekilde liderimizin sesini duymaya veya bir işaret görmeye ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.

Yönetim muhalifleri ve daha kapsamlı reform talep eden çevrelerde ise şüpheler daha açık biçimde dile getiriliyor.

Tahran’da yaşayan ve ismini açıklamayan reform yanlısı iş insanı Şehruh, “Mücteba’nın öldürülmediğini nereden bileceğiz?” diyerek, Hamaney’in karar alma süreçlerine katıldığına dair herhangi bir kanıt bulunmadığı gibi hayatta olduğuna ilişkin de kamuoyuna açık bir işaret olmadığını savundu.