İstanbul'da düzenlenmesi beklenen ABD - İran zirvesi hakkında bilinenler

Amerikan medyası, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'yle olası bir nükleer anlaşmayı görüşmek üzere 6 Şubat'ta Türkiye'de bir araya geleceğini iddia ediyor.

AP haber ajansı, Türkiye'nin tarafları bir araya getirmeye çalıştığını ancak İran ya da ABD'nin henüz net bir karar vermediğini vurguluyor. 

Axios, Washington Post ve New York Times'ın kaynaklarına dayandırdığı haberlerde Türkiye, Mısır ve Katar'ın son birkaç günde sergilediği diplomatik çabalarının neticesinde planlanan görüşmenin kesinleşmediği, daha yapılacak çok hazırlık olduğu ve zirvenin gerçekleşmesinin "en iyi senaryo" olarak görüldüğü belirtiliyor. 

Witkoff'un cuma gününe planlanan İstanbul zirvesinden önce İsrail'e giderek aralarında Başbakan Binyamin Netanyahu'nun da olduğu yetkililerle görüşmesi bekleniyor. 

Haziran 2025'te İsrail ve ABD saldırılarıyla sonlanan müzakerelerin yeniden başlamasıyla muhtemel bir İran savaşının engellenmesi hedefleniyor. 

İstanbul'daki zirveye Türkiye, Katar, Mısır'ın yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Pakistan'ın da dışişleri bakanlarını gönderebileceği bildiriliyor. 

ABD adına Witkoff'la birlikte Trump'ın damadı Jared Kushner'ın de katılacağı öngörülüyor. 

Geçen sene yapılan görüşmelerde Washington ve Tahran yönetimlerinin temsilcileri doğrudan temas kurmamıştı. İran teknik ekiplerin aracılarla tartışmasına izin vermişti. 

Witkoff ve Arakçi'nin yalnızca el sıkışmakla yetindiği bildirilmişti. 

Diğer ülkelerin dışişleri bakanlarının katılımıyla birlikte tarafların doğrudan görüşmeyi kabul etmesi umuluyor. 

Washington Post'un kaynaklarından biri, "Eğer görüşme gerçekleşirse İran'ın nükleer programına odaklanılacak. Sonrasında Washington'ın nükleer dışındaki taleplerini ele almak için yaratıcı yollar bulmaya çalışacağız" diyor.

Barack Obama'nın 2015'te sağladığı nükleer anlaşmadan ilk döneminde çekilen Donald Trump, İran'ın asla nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini savunuyor. 

İran ise uranyum zenginleştirme programının askeri amaçları olmadığını öne sürüyor. 

ABD Başkanı, İran'ın Ortadoğu'da desteklediği milislerden de elini çekmesini de istiyor. 

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'nun İran Çalışmaları Müdürü Ali Fayiz şu yorumu yaptı:

İran kendisiyle ittifak kuran devlet dışı aktörleri desteklemeyi durduracağını asla söylemez. Ancak ABD'yle saldırmazlık üzerinden bir anlaşmaya varabilirler. Bu anlaşma her iki tarafın da müttefiklerini kapsayabilir.

Fayiz bölge ülkelerinin muhtemel ABD saldırısı durumunda İran'ın yapacağı misillemelerde kendi topraklarının hedef alınmasından korktuğu için meseleye müdahil olduğunu savundu:

Trump'ın Pakistan, Suudi Arabistan, Katar, Umman, Irak ve Türkiye'den aynı mesajı alması nadir bir durum. Hepsi gerginliğin tırmanmasının yüksek maliyetini bildiği için aynı şeyi söylüyor.