Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların çoğu Irak’taki İran yanlısı milislerden

28 Şubat’tan bu yana Suudi Arabistan’a düzenlenen saldırıların çoğunun Irak’tan geldiği ve İran destekli Şii milisler tarafından gerçekleştirildiği, bölgesel yetkililer ve Irak kaynaklarına göre doğrulandı.

Pazar günü Suudi Arabistan, Irak’tan gelen üç dronun hava sahasını ihlal ettiğini ve engellendiğini açıkladı. Savunma Bakanlığı sözcüsü Tuğgeneral Turki El-Maliki, krallığın güvenliği ve egemenliğini ihlal eden her girişime karşı gerekli önlemlerin alınacağını söyledi.

İran, uzun süredir Irak, Suriye, Yemen ve Lübnan’daki vekilleri aracılığıyla düşmanlarına saldırılar düzenliyor. Irak’taki milisler, ABD ve Körfez ülkelerine yönelik operasyonlarına devam ederken, İran’ın bölgedeki etkisi gözler önüne seriliyor.

Diplomatik gerilim ve sınır güvenliği

Suudi Arabistan, ilk kez resmi açıklamasında Irak’ı açıkça hedef gösterdi. 12 Nisan’da Irak’ın Riyad büyükelçisi Safia Taleb al-Süheyl’i çağıran Dışişleri Bakanlığı, Irak topraklarından yapılacak saldırılara karşı uyarıda bulundu.

İki ülke arasındaki ilişkiler, İran’ın Bağdat üzerindeki etkisi nedeniyle tarih boyunca inişli çıkışlı oldu. 2023’te Çin arabuluculuğunda yapılan anlaşmayla diplomatik ilişkiler yeniden kurulmuş, Arar sınır kapısı açılmıştı. Ancak İran krizi, bu yakınlaşmayı tersine çevirdi.

Drone saldırılarının rolü

Bölge yetkilileri, 3 Mart’ta ABD Büyükelçiliği’ne yapılan drone saldırısının da büyük olasılıkla Irak’tan gerçekleştirildiğini belirtiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuya dair yorum yapmadı.

Uzmanlar, Suudi sınırlarının Körfez kıyısına kıyasla daha az korunmuş olmasının, saldırıların Irak’tan gelmesini kolaylaştırdığını vurguluyor.

İran’ın vekil stratejisi ve bölgesel etkiler

İran, vekiller aracılığıyla saldırılar düzenleyerek doğrudan sorumluluktan kaçınabiliyor. Uzmanlara göre, Körfez ülkeleri ve ABD’ye yönelik bu saldırılar, İran’ın caydırıcılığını koruma ve bölgedeki nüfuzunu hatırlatma stratejisinin bir parçası.

Pazar günü Suudi Arabistan ve BAE’ye yönelik saldırılardan hemen sonra Trump, “İran için zaman daralıyor, hızlı hareket etmezlerse geriye hiçbir şey kalmayacak” uyarısını yaptı. İran ise ABD’ye revize yanıtını sunduğunu açıkladı.

Milislerin kontrolü ve Irak hükümeti

Irak hükümetleri, Şii milisleri kontrol altına almakta zorlandı. Yeni başbakan Ali Zeydi’nin, milislere karşı adım atma konusunda ABD tarafından baskı göreceği öngörülüyor. Uzmanlar, Zeydi’nin artık Irak’taki ve dış operasyonlara karışan milislere karşı harekete geçmek zorunda kalabileceğini belirtiyor.