Washington’dan İran mesajı: Nükleer silah konusunda ilerleme mümkün

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Tahran ile Washington arasında yürütülen görüşmeler kapsamında İran’ın nükleer silah geliştirmemeyi kabul edeceğine inandığını söyledi.

NBC’ye konuşan Vance, İran ile yapılan müzakerelere katıldığını belirterek, “İran’ın herhangi bir anlaşmanın parçası olarak nükleer silah üretmemeyi kabul edeceği konusunda son derece iyimserim” dedi.

“Asıl mesele denetim mekanizması”

Vance, buna karşın en zor konunun İran’ın gelecekte anlaşmayı ihlal etmeyeceğine dair güven sağlayacak denetim ve doğrulama sistemi olduğunu ifade etti.

ABD Başkan Yardımcısı, “Bence daha zor soru, İran’ın bize gelecekte anlaşmayı ihlal etmeyeceği konusunda güven verecek bir denetim ve doğrulama mekanizmasını kabul edip etmeyeceğidir” diye konuştu.

Taraflar hâlâ temel başlıklarda anlaşamadı

Nisan ayı başında yürürlüğe giren ateşkese rağmen ABD ile İran arasında birçok kritik başlıkta görüş ayrılıkları sürüyor.

Tarafların özellikle İran’ın nükleer programı, İsrail’in Lübnan’daki savaşı, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması konularında anlaşmazlık yaşadığı belirtiliyor.

14 maddelik mutabakat taslağı

Haftalar süren dolaylı görüşmelerin ardından taraflar, savaşı durdurmayı amaçlayan bir mutabakat zaptı konusunda ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı. Plan kapsamında müzakerecilere nihai anlaşma için 60 günlük süre verilmesi öngörülüyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi daha önce yaptığı açıklamada, 14 maddelik olası mutabakat taslağındaki birçok konuda sonuç alındığını söylemişti.

Bekayi’ye göre genel çerçeve; savaşın sona ermesi, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve buna karşılık İran’ın Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş konusunda adımlar atmasını içeriyor.

İran: Nükleer dosya ilk aşamada yok

İranlı diplomat Hüseyin Nuşabadi ise olası anlaşmanın Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona ermesini, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını, ABD deniz ablukasının kaldırılmasını ve İran petrolünün serbest şekilde satılmasını kapsadığını söyledi.

Nuşabadi ayrıca İran’ın sunduğu ilk taslakta nükleer programla ilgili herhangi bir taahhüdün yer almadığını ifade etti.

İranlı yetkililer, ilk aşamanın sorunsuz ilerlemesi halinde nükleer dosyanın daha sonra ele alınabileceğini belirtiyor.

ABD, İran’ın nükleer silah geliştirmeye çalıştığını savunurken, Tahran ise programının yalnızca barışçıl amaçlar taşıdığını söylüyor.