ABD istihbaratı: İran nükleer tavize yanaşmayabilir

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin nükleer silah sahibi olmayacağını kabul ettiğini açıklarken, Amerikan istihbarat çevrelerinden gelen değerlendirmeler anlaşmanın uygulanabilirliğine ilişkin kuşkuları gündeme taşıdı.

Axios’un haberine göre, CIA Direktörü John Ratcliffe, ellerindeki istihbarat verilerinin İran’ın nükleer programı konusunda kapsamlı tavizler vermeye yanaşmayabileceğine işaret ettiğini Trump ve üst düzey yönetim yetkililerine aktardı.

Haberde, mutabakatın ilan edilmesinden önce Beyaz Saray’da yapılan değerlendirmelerde ABD istihbarat kurumlarından gelen bilgilerin masaya yatırıldığı belirtildi. İranlı yetkililerin kendi aralarındaki görüşmelerde kullandıkları ifadeler ile arabulucular üzerinden Washington’a ilettikleri mesajlar arasında farklılıklar bulunduğu öne sürüldü.

Yönetim içinde görüş ayrılığı

Beyaz Saray kaynaklarına dayandırılan habere göre, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth anlaşmaya temkinli yaklaşan isimler arasında yer aldı.

Kaynaklardan biri, “Mevcut istihbarat verileri İran’ın niyetleriyle anlaşma kapsamında yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin birbiriyle örtüşmediğini gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Buna karşılık Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın damadı Jared Kushner ve Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un anlaşmayı desteklediği aktarıldı.

Beyaz Saray ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Başkan Trump tüm görüşleri dinler ancak nihai kararın kendisine ait olduğunu herkes bilir” ifadelerini kullandı.

60 günlük müzakere süreci

Habere göre mutabakat, tarafların 60 gün içerisinde kapsamlı bir nükleer anlaşmaya ulaşmasını öngörüyor.

Anlaşmanın tamamlanması halinde ABD’nin İran savaşı nedeniyle bölgeye sevk ettiği askeri unsurları geri çekebileceği ve belirli bir takvim çerçevesinde İran’a yönelik yaptırımların kaldırılabileceği belirtiliyor.

Öte yandan Başkan Yardımcısı JD Vance, Steve Witkoff ve Jared Kushner’in, Pakistan ve Katarlı arabulucuların yanı sıra İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yle bir araya gelmesi bekleniyor.

Mutabakat taslağında neler var?

Taraflar anlaşmanın maddelerini resmen açıklamasa da İran basınında yayımlanan ve 14 maddeden oluştuğu öne sürülen taslak metinde dikkat çekici düzenlemeler yer aldı.

Taslağa göre, Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı ateşkesin sağlanması, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahale etmeme taahhüdünde bulunması ve İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması öngörülüyor.

Metinde ayrıca Hürmüz Boğazı’nın İran’ın belirleyeceği düzenlemeler çerçevesinde 30 gün içerisinde yeniden açılması ile İran petrolü ve enerji ürünlerine yönelik yaptırımların kaldırılması gibi maddelerin de yer aldığı belirtiliyor.