ABD'den İran yakınlarına yoğun savaş gemisi ve savaş uçağı sevkiyatı

ABD ile İran arasında nükleer program ve yaptırımların ele alınacağı yeni müzakere turu öncesinde Ortadoğu’daki askeri hareketlilik dikkat çekiyor. BBC’nin araştırma ve teyit birimi Verify, kamuya açık uydu görüntülerini analiz ederek ABD donanmasına ait USS Abraham Lincoln uçak gemisinin Umman açıklarında, İran’a yaklaşık 700 kilometre mesafede konuşlandığını tespit etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada 17 Şubat’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak görüşmelere dolaylı olarak katılacağını belirterek İran’ın nükleer program konusunda anlaşma yapmak istediğine inandığını söyledi. Trump, anlaşma sağlanmaması durumunda sonuçların ağır olabileceğini vurgulayarak, geçen yaz ABD’nin İran’daki nükleer tesislere yönelik bombardımanına atıfta bulundu.

İran Dışişleri Bakanlığı ise Washington yönetiminin nükleer dosyaya ilişkin tutumunun “daha gerçekçi bir yöne” ilerlediğini düşündüklerini açıkladı. Tahran yönetimi görüşmelerin ağırlıklı olarak nükleer faaliyetler ve ABD yaptırımlarının kaldırılması ihtimali üzerinde yoğunlaşacağını belirtti. Washington daha önce askeri faaliyetler ve İran’daki protestoların bastırılması konularını da gündeme getirmek istediğini ifade etmişti.

Bölgedeki ABD askeri gücü artıyor

İki ülke yetkilileri, haftalar süren karşılıklı tehditlerin ardından 6 Şubat’ta Umman’da bir araya gelmiş ve görüşmelerin devam edeceği mesajını vermişti.

Uydu görüntülerine göre nükleer enerjili Nimitz sınıfı USS Abraham Lincoln, üç güdümlü füze destroyeriyle birlikte bir uçak gemisi taarruz grubuna liderlik ediyor. Gemide F-35 savaş uçakları da dahil olmak üzere yaklaşık 90 hava aracı ve 5 binden fazla personel bulunuyor. ABD’nin ayrıca dünyanın en büyük savaş gemilerinden biri olan USS Gerald R. Ford’u da bölgeye gönderdiği ve önümüzdeki haftalarda Ortadoğu’ya ulaşmasının beklendiği bildirildi.

BBC Verify son haftalarda bölgede ABD’ye ait destroyer, savaş gemisi ve savaş uçaklarının sayısında belirgin artış gözlemledi. Ürdün’deki Muwaffaq Salti üssünde konuşlu savaş uçaklarının sayısının arttığı, ABD ve Avrupa’dan Ortadoğu’ya kargo, yakıt ikmal ve iletişim uçaklarının sevk edildiği tespit edildi.

İran’dan Hürmüz’de güç gösterisi

ABD’nin askeri varlık gösterisine İran da karşılık verdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, 16 Şubat’ta Hürmüz Boğazı’nda deniz tatbikatı düzenledi. Tatbikatta komutan Muhammed Pakpur deniz unsurlarını denetlerken füze atışları gerçekleştirildi. Küresel petrol ticareti açısından kritik önemde olan Hürmüz Boğazı’ndan dünya petrol ve doğalgazının yaklaşık beşte biri geçiyor.

Uzmanlar: Caydırıcılık ve sürdürülebilir operasyon hazırlığı

Askeri uzmanlar, ABD’nin mevcut konuşlandırmasının yalnızca olası bir saldırı hazırlığı değil, aynı zamanda İran’ın verebileceği tepkileri caydırmayı hedefleyen geniş ölçekli ve sürdürülebilir bir güç gösterisi olduğunu değerlendiriyor. Bölgedeki yoğun konuşlandırmanın, olası bir kriz durumunda hızlı şekilde ölçeklendirilip uzun süre devam ettirilebilecek operasyon kapasitesi sağladığı belirtiliyor.