Bağdat’tan İbrahim Halil Sınır Kapısı için 3 aylık gıda ve ilaç kararı

Irak Genel Gümrük Kurumu Genel Müdürü Samer Qasim Dawud, Rûdaw ajansına yaptığı açıklamada kurumun, İbrahim Halil Sınır Kapısı üzerinden ithal edilen gıda ve ilaçlar için ön gümrük sistemi uygulanmasına karar verdiğini duyurdu.

Dawud, söz konusu kararın üç ay boyunca uygulanacağını ve 31 Mayıs’a kadar geçerli olacağını belirterek, “Bu uygulama Irak’taki diğer tüm sınır kapılarında uygulanan sistemle aynıdır” dedi.

Irak Genel Gümrük Kurumu, bu kararın ithalat sürecini düzenlemek ve gümrük mekanizmalarının kapasitesini güçlendirmek amacıyla alındığını bildirdi.

Gümrük ve vergi bedelleri önceden yatırılacak

Karara göre, ithal edilecek mallar için gümrük ve mali vergi teminatı, ithalat için dolar transferi yapılmadan önce yatırılacak. Bu para, Irak Genel Gümrük Kurumu ve Vergi Genel Kurumu’nun banka hesaplarına aktarılacak.

Irak Federal Hükümeti, 25 Kasım 2025’te sınır kapılarında ön gümrük prosedürlerini uygulamaya başlamıştı. Bu sisteme göre tüccarlar, ithal ettikleri malların gümrük ve vergi ücretlerini önceden yatırmak zorunda kalıyor ve ASYCUDA sistemi üzerinden bir kod alarak mallarını sınır kapılarından geçirebiliyor.

Samer Qasim Dawud, yeni karara göre ticari işlemlerin nihai tasfiyesinin daha sonra yapılacağını belirtti. İbrahim Halil Kapısı’ndan çıkan mallara ait belgeler, gümrük işlemleri ve sevkiyat evrakları daha sonra mevcut prosedürlere göre incelenecek. Bu süreçte Irak Genel Gümrük Kurumu ve Merkez Bankası’nın dış para transferleri için uyguladığı yöntemler esas alınacak.

Bu uygulamanın, temel malların ithalat ve taşınmasını kolaylaştırmayı ve ülkenin ekonomik ile ticari ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirmeyi amaçladığı ifade edildi.

Kürdistan Bölgesi’ndeki tüccarlar için zorluklar

Ön gümrük sistemi nedeniyle Kürdistan Bölgesi’ndeki bazı tüccarlar, prosedürlerin ağır olması ve ASYCUDA sisteminin Kürdistan Bölgesi’nde henüz uygulanmaması nedeniyle Merkez Bankası’nın dolarına başvurmaktan kaçınıyor.

Uluslararası nakliye şirketi Ark Star’ın yöneticisi Hami Herki de Rûdaw’a yaptığı açıklamada şu değerlendirmede bulundu:

“Bu uygulama, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının Irak limanları üzerinden gıda ve ilaç ithalatına olumsuz etkilerini önlemek için getirildi. Daha önce bu tür ürünler limanlar üzerinden ithal ediliyordu. Iraklı tüccarlar daha önce ASYCUDA sistemi ve ön gümrük prosedürüyle İbrahim Halil Kapısı üzerinden gıda ve ilaç ithalatı yapmıyordu.”

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının etkisi

28 Şubat 2026’da İsrail ve ABD ile İran İslam Cumhuriyeti arasında savaşın başlamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı tamamen kapandı. Bu boğaz, Irak için petrol ihracatı ve mal ithalatı açısından en önemli güzergâhlardan biri olarak biliniyor.

Ark Star yöneticisi Hami Herki, kararın bir diğer sorununa da dikkat çekerek şunları söyledi:

“Bu kararın sorunu şu: Eğer gıda ve ilaç Kürdistan Bölgesi üzerinden ithal edilirse, tüccar hem Kürdistan Bölgesi’nde hem de federal hükümete gümrük ödemek zorunda kalacak.”