Graham’dan Netanyahu’ya sürpriz çıkış: İsrail’e yardımlar kesilsin, ABD ordusuna aktarılsın

ABD Senatosu’nun önde gelen Cumhuriyetçi isimlerinden, Dış İlişkiler ve Dış Operasyonlar Alt Komitesi Başkanı Lindsey Graham, İsrail’e yönelik askeri yardımlar konusunda dikkat çekici bir çıkış yaptı. Graham, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yardımların kademeli olarak 2036’ya kadar sona erdirilmesi yönündeki önerisine karşı çıkarak, bu sürecin hızlandırılması gerektiğini savundu.

Graham’ın açıklamaları, Netanyahu’nun The Economist dergisine verdiği röportajın ardından geldi. Netanyahu, İsrail’in artık “ekonomik olarak olgunlaştığını” belirterek, yıllık 3,8 milyar dolarlık ABD askeri yardımına olan bağımlılığın aşamalı biçimde azaltılmasını istemişti.

Senatör Graham ise X (eski Twitter) hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu yardımlar İsrail ordusunun kapasitesini güçlendiren başarılı bir yatırım oldu. Ancak bu programı sonlandırmak için on yıl beklememiz gerektiğini düşünmüyorum” ifadelerini kullandı. Graham, söz konusu kaynağın doğrudan ABD savunma bütçesine aktarılmasını önerdi.

Hedef: ABD savunma bütçesi

Graham’ın önerisi, Başkan Donald Trump’ın ABD savunma bütçesini 1,5 trilyon dolara çıkarma hedefiyle de örtüşüyor. İsrail ekonomisinin 1 trilyon dolarlık gayrisafi yurt içi hasılaya yaklaşması, bazı ABD’li yasa yapıcıların Tel Aviv’in artık “vergi mükellefi desteğine ihtiyaç duymadığı” görüşünü güçlendiriyor.

Cumhuriyetçi senatör, İsrail’in ABD’nin “en güçlü müttefiklerinden biri” olmaya devam ettiğini vurgularken, Netanyahu’nun dile getirdiği “kendi kendine yeterlilik” hedefinin çok daha hızlı hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.

Silah sanayii etkisi

Mevcut askeri yardımların bir “açık çek” olmadığını hatırlatan Graham, bu fonların büyük ölçüde ABD’li savunma sanayii şirketlerinden silah alımında kullanıldığını belirtti. Yardımların sona erdirilmesinin Amerikan silah şirketlerini de etkileyebileceğine dikkat çeken Graham, bunun daha büyük bir ABD savunma bütçesiyle telafi edilebileceğini ifade etti.

Uzmanlara göre bu çıkış, Washington–Tel Aviv ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir. Bu dönemde ilişkilerin doğrudan mali destekten ziyade, iki güçlü ekonomi arasında askeri ve ticari ortaklık temelinde yeniden şekillenmesi bekleniyor.