Hürmüz’ü baypas hamlesi: Suudi Arabistan–Bahreyn arasında yeni deniz hattı

Suudi Arabistan, devam eden savaşın bölgesel deniz ticaretini aksatması üzerine Bahreyn ile yeni bir deniz taşımacılığı hattı başlattı. Yeni hat, Dammam’daki Kral Abdülaziz Limanı ile Bahreyn’deki Khalifa Bin Salman Port arasında doğrudan bağlantı kuruyor ve 3 bin konteyner kapasitesine sahip.

Bu adım, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının ardından bölgedeki ticaret akışını sürdürmeye yönelik alternatif bir güzergâh oluşturmayı hedefliyor. Verilere göre 1-19 Mart tarihleri arasında boğazdan geçen yük gemisi sayısı savaş öncesine kıyasla yüzde 95 azalarak sadece 114’e düştü. Trafiğin büyük kısmını ise İran bağlantılı gemiler oluşturdu.

Enerji piyasalarına geçici nefes

Boğazdaki daralmaya rağmen, ABD’nin saldırılara kısa süreli ara vermesi ve bazı politika adımları piyasalara geçici bir rahatlama sağladı. Petrol fiyatları geçen hafta 120 dolar seviyesine yaklaşmasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump’ın enerji altyapılarını hedef alan saldırılara beş günlük ara verildiğini açıklamasıyla çarşamba günü 96 dolar seviyesine geriledi.

Aynı zamanda hükümetler de arz şokunu hafifletmek için devreye girdi. ABD, Stratejik Petrol Rezervi’nden günlük 1,5 milyon varile kadar petrol piyasaya sürmeye başlarken, Uluslararası Enerji Ajansı da koordineli rezerv kullanımına hazır olduğunu duyurdu.

Washington yönetimi ayrıca denizde bulunan İran petrolüne yönelik yaptırımlarda 30 günlük gevşemeye gitti. Bu adım, daha önce ağırlıklı olarak Çinli rafinerilere yönelen İran petrolünün daha geniş bir alıcı kitlesine ulaşmasını sağlayarak kısa vadeli baskıyı azaltmayı amaçlıyor.

Enerji altyapısında ağır hasar

Öte yandan çatışmaların enerji altyapısına verdiği zarar dikkat çekiyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre bölgede 40’tan fazla enerji tesisi ciddi hasar gördü ve çatışmalar azalsa bile kesintilerin aylarca sürebileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık devam ettiği sürece alternatif rotalar ve acil politika adımları piyasaları sadece geçici olarak rahatlatabilecek; kalıcı çözüm ise çatışmanın seyrine bağlı olacak.