Husilerin ilerleyişinde İran'ın rolü ne? Devrim Muhafızları Yemen'de mi?

Yemen'de Husilerin Kızıldeniz kıyısında gerçekleştirdiği ve stratejik Muha kentinin ele geçirilmesiyle sonuçlanan son harekâtın arkasında İran'ın yoğun askeri desteğinin bulunduğu iddia edildi.

Katar merkezli haber ajansı The New Arab'ın haberine göre Yemen hükümeti, İran ve bölgeden kaynaklar, Husilerin Kızıldeniz kıyısı boyunca gerçekleştirdiği hızlı ilerleyişin İran Devrim Muhafızları'nın doğrudan yönlendirmesiyle gerçekleştiğini bildirdi.

Husilerin Muha'yı ele geçirerek Babu'l Mendeb Boğazı üzerindeki kontrolünü güçlendirmesi, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukası nedeniyle daha da önem kazandı. Babu'l Mendeb'de yaşanabilecek yeni bir aksamanın küresel enerji ve deniz taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.

İran'dan daha fazla silah ve finansman

The New Arab'ın aktardığı kaynaklara göre iki İranlı kaynak, Tahran'ın geçen hafta Husilere Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırma talimatı verdiğini söyledi. Aynı kaynaklar, İran'ın bu saldırılara yardımcı olmak amacıyla Husilere daha fazla finansman ve silah sağlamayı ve üst düzey askeri personel göndermeyi taahhüt ettiğini belirtti.

Tahran tarafından bilgilendirilen bölgesel bir diplomat ise haftalar süren askeri strateji görüşmelerinin ardından bazı üst düzey Devrim Muhafızları komutanlarının Yemen'e giderek Suudi Arabistan'a yönelik Husi saldırılarını denetlediğini ve yönettiğini ileri sürdü.

Buna karşın başka bir İranlı kaynak, Muha'ya yönelik operasyonun İran tarafından değil, Husiler tarafından alınan bir karar olduğunu söyledi. Ancak aynı kaynak, harekâtın petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturması ve ABD ile Suudi Arabistan'a zarar vermesi nedeniyle İran'ın çıkarlarına hizmet ettiğini ifade etti.

Şehlayi iddiası

Suudi Arabistan destekli Yemen hükümetine bağlı beş askeri kaynak, Devrim Muhafızları'nın Kızıldeniz kıyısı boyunca uzanan Tihame Ovası'ndaki Husi operasyonunu yönlendirdiğini öne sürdü.

Yemenli askeri kaynaklar, ele geçirilen Husi savaşçılarının ifadeleri ve haberleşme kayıtlarına dayanarak operasyonun üst düzey Devrim Muhafızları komutanı Abdulrıza Şehlayi tarafından yönetildiğine inandıklarını söyledi.

The New Arab, İranlı kaynakların Şehlayi'nin son yıllarda Yemen'de bulunduğunu daha önce doğruladığını, ancak son operasyondaki rolüne ilişkin iddiayı bağımsız olarak teyit edemediğini aktardı.

“Yeni silahlar ve kaçakçılık ağları”

International Crisis Group Yemen analisti Ahmed Nagi, Muha'nın ele geçirilmesini savaşta önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

Nagi, Husilerin Kızıldeniz'in batı kıyısındaki ilerleyişinin kısa sürede hazırlanan bir operasyon olmadığını belirterek, grubun askeri kapasitesindeki gelişimin İran'dan doğrudan veya İran'la bağlantılı kaçakçılık ağları üzerinden temin edilen yeni silahlarla bağlantılı olduğunu söyledi. Nagi, son operasyonda özellikle insansız hava araçlarının kullanımına dikkat çekti.

Suudi Arabistan'dan sınırlı destek

Yemen hükümetine bağlı iki yetkili de Husilerin Muha'ya doğru ilerlemeye başlamasının ardından hükümetin Suudi Arabistan'dan daha fazla hava desteği talep ettiğini aktardı.

Yetkililere göre hükümet, Husi kontrolündeki Sana ve diğer merkez bölgelerdeki hedeflerin yanı sıra petrol depoları gibi stratejik noktaların vurulmasını istedi.

Ancak Riyad'ın lojistik, silah ve istihbarat desteğiyle yetindiği, hava saldırılarını ise daha çok Cevf ve Marib'deki kuzey cepheleriyle sınırlı tuttuğu belirtildi. Yemenli yetkililer, Suudi Arabistan'ın Husilerin Suudi topraklarına yönelik daha yoğun İHA saldırıları düzenlemesinden çekindiği için büyük çaplı bir çatışmadan kaçındığını değerlendirdi.

Nagi ise Tihame'de daha önce de hızlı ilerleme ve geri çekilmeler yaşandığını hatırlatarak, bu kez Suudi Arabistan destekli güçlerin Husileri bölgeden çıkarmasının daha zor olabileceği değerlendirmesinde bulundu.