İran'ın dijital karantinasının iç yüzü

İran’da yetkililerin 28 Şubat’ta internet erişimini kesmesinin ardından başlayan dijital karartma, yaklaşık 600 saati aşarak ülke tarihinin en uzun kesintilerinden biri haline geldi. Uzmanlara göre, yaklaşık 90 milyonluk nüfusun yüzde 99’u küresel internetten neredeyse tamamen kopmuş durumda.

Ağ izleme şirketi Kentik’te internet analizi direktörü olan Doug Madory, mevcut durumun “İran tarihindeki en uzun internet kesintisi” olduğunu belirtti. Ocak ayında yaşanan kesinti yaklaşık 10 gün sonra hafiflerken, bu kez uygulanan kısıtlamalar çok daha uzun süreli ve kapsamlı oldu.

Kesintinin, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ilk hava saldırılarından saatleer sonra devreye alınması dikkat çekti. Ancak yaşanan durum sadece basit bir erişim kesintisinden ibaret değil.

“Beyaz liste” internet dönemi

İran yönetimi son dönemde internet sansüründe yeni bir aşamaya geçti. Daha önce tek tek siteleri engelleyen yetkililer, artık yalnızca onaylı hizmetlere erişim izni veren “beyaz liste” sistemini uyguluyor. Bu sistemde kullanıcılar yalnızca izin verilen yerel veya sınırlı sayıdaki platforma erişebiliyor.

Uzmanlar, bu yapının “kesinti içinde kesinti” yarattığını belirtiyor. Çünkü kullanıcılar alternatif yollarla bağlantı kurmaya çalıştıkça, yetkililer bu açıkları tespit ederek erişimi yeniden kesiyor.

Kullanıcılar çözüm arıyor

Tüm kısıtlamalara rağmen İranlılar internet erişimi sağlamak için farklı yöntemler denemeyi sürdürüyor. Ancak bu girişimler çoğu zaman kısa süreli oluyor ve hızla engelleniyor.