Karşılıklı saldırılar: ABD–İran arasında ateşkes bitti mi?

ABD-İran çatışması peş peşe ikinci günde karşılıklı saldırılarla tırmandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendilerine sunulan şartları kabul etmemesi halinde "çok daha ağır bombardımanlar" yapılacağını söyledi.

Trump, İran'a yönelik son saldırılarda 49 adet Tomahawk füzesi kullanıldığını açıkladı; koşulları kabul etmemesi halinde "yarın gece çok daha sert karşılık verileceğini" ifade etti. ABD temel olarak Hürmüz Boğazı'nın geçişlere tamamen açılmasını, İran'ın boğaz üzerindeki her türlü egemenlik iddiasından vazgeçmesini ve nükleer çalışmalara son verilmesini talep ediyor.

ABD merkezli Fox News, gece saatlerinde vurulan hedeflerin bazılarının Tahran'a yaklaşık 60 kilometre mesafede olduğunu aktardı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) saldırıların "ABD güçleri ile bölgedeki uluslararası ticaret gemilerine yönelik tehditlere karşı" yapıldığı belirtildi.

İran: Hürmüz tamamen kapatıldı

Tahran, ABD saldırıları üzerine Hürmüz'den tüm geçişlerin yasaklandığını bildirdi. İran medyası da boğazdan geçmek isteyen iki geminin vurulduğunu öne sürdü.

İran halihazırda fiili olarak boğazı kapatmış durumda. Ancak son haftalarda İran makamlarıyla koordinasyon ve yüksek geçiş ücretlerinin ödenmesi karşılığında bazı ülkelere ait gemilerin seyrine izin verilmişti. Bu süreçte özellikle Çinli şirketlere ait araçların boğazı kullanabildikleri görüldü.

İran Devrim Muhafızları ayrıca, gece boyunca misilleme olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD üslerini hedef aldıklarını açıkladı. İran kaynaklarına göre iki saldırıda 18 hedef vuruldu. Bahreyn ve Kuveyt orduları hava savunma sistemlerini devreye aldı. Kuveyt sabah saatlerinde hava sahasını geçici olarak kapattı.

Devrim Muhafızları Ürdün'deki bir ABD komuta merkezine de füze saldırısı düzenlendiğini bildirdi.

ABD, bir helikopterinin düşürülmesi üzerine Çarşamba gecesi de İran'a bombardıman düzenlemişti. İran da buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef aldığını duyurmuştu. Düşen ABD helikopterlerinin pilotları sağ kurtulmuştu.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırılarıyla başlayan savaş, İran'ın İsrail'e ve bölgedeki ABD tesislerine yönelik füze ve İHA saldırılarıyla genişledi. Tahran bu süreçte Hürmüz Boğazı'nı da kapattı. Küresel petrol ve akaryakıt fiyatları bu süreçte hızla yükseldi.

Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan normalde küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri geçiyor.

Son gerginliğin ardından ise petrol fiyatları görece yatay bir seyir izliyor. Bu sabah Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 94 dolar seviyesinde bulunuyor.

Savaşta 8 Nisan'dan bu yana resmi bir ateşkes yürürlükte olsa da diplomatik girişimler kalıcı bir çözüme ulaşmış değil. Müzakere sürecinde taraflar sık sık karşılıklı saldırılarla ateşkesi ihlal ediyor.