Lübnan yeni bir iç savaşa mı sürükleniyor?

ABD ve İsrail, Hizbullah'ı silahsızlandırması için Lübnan yönetimine baskıyı artırırken işgal altındaki ülke tekrar iç savaşa sürüklenebilir.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla ateşkeste anlaştığını 3 Haziran'da duyurmuştu.

Ancak Tahran destekli Hizbullah ertesi gün ateşkesi reddettiğini açıklamıştı. Şii örgütün lideri Naim Kasım, öncelikle tüm çatışmaların durdurulmasını ve İsrail birliklerinin ülkeden çekilmesini talep ederek "İşgal devam ettiği sürece direniş de devam edecek" demişti.

Wall Street Journal'ın analizinde, Lübnan'ın müzakereler kapsamında Hizbullah'ı silahsızlandırma çabalarının ülkeyi iç savaşa sürükleyebileceği yorumu yapılıyor.

2024'teki İsrail saldırılarıyla zayıflamasına rağmen Şii örgütün tekrar güçlenmeye başladığına dikkat çekiliyor. Ayrıca İran'ın, ABD'yle müzakerelerde anlaşma için İsrail'in Lübnan'a saldırıları durdurmasını şart koşması da bölgeyi daha büyük bir savaşın içine çekiyor. Hizbullah, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırıları başlatmasının ardından İsrail'e füze atışıyla mart başında savaşa katılmıştı.

Lübnan ordusu, geçen yıldan beri güneydeki Hizbullah mevzilerini ve silah depolarını ele geçirmeye çalışıyor. Ancak ordunun ilerleyişinin, Şii örgütün tekrar silahlanmaya başlamasıyla kesintiye uğradığına işaret ediliyor.

Hizbullah lideri Kasım, geçen ayki açıklamasında "Şunu açıkça anlayın: Silahsızlanmamız yok olmamız anlamına gelir. Bunu asla kabul etmeyeceğiz" demiş, Lübnan halkını hükümete karşı durmaya çağırmıştı.

Lübnanlı Emekli Orgeneral Halil Helou şunları söylüyor:

Hizbullah'ı silahsızlandırmaya yönelik bir girişimin nasıl başlayacağını biliyoruz ancak nasıl sona ereceğini bilmiyoruz. Şu anda toplumsal kargaşanın tüm unsurları mevcut. İnsanların duygusal gerginlikleri de artıyor.

Analize göre sık sık elektrik kesintileri yaşanan ülkede, mezhepsel ayrılıklar da artıyor.

Lübnan'da 1975-1990'de patlak veren iç savaşa Şii, Sünni, Maruni Hıristiyan, Filistinli ve Dürzi milisler arasında birçok çatışma yaşanmıştı. İsrail de kaostan faydalanarak ülkeyi 1982'den 2000'e kadar işgal etmişti.

Washington Post'un görüştüğü bazı İsrailliler ise Hizbullah'ın her koşulda silahsızlandırılması ve Lübnan'ın güneyindeki operasyonların sürmesi gerektiğini savunuyor.

Hizbullah'ın hedef aldığı İsrail'in kuzeyinde yaşayan 77 yaşındaki Rani Ben Dov, "Generallerin işlerini yapmasına izin vermeli, Hizbullah'ı ortadan kaldırmalıyız. Öylece çekip gidemeyiz" diyor.