Reuters: Türkiye, bazı NATO üyelerinin savunma bankası girişimine katılmıyor

Reuters haber ajansına konuşan bir Türk yetkili, NATO müttefiklerinden oluşacak küresel savunma bankası girişimine katılmayacaklarını söyledi. Ankara'dan yapılan önceki açıklamada girişime destek verildiği duyurulmuştu.

Aralarında Türkiye'nin de olduğu sekiz NATO müttefiki ve Ukrayna, müttefiklerin silahlanma sürecine katkı sunmak için yeni bir küresel savunma bankası kuracaklarını açıklamıştı.

Reuters'a 10 Temmuz'da konuşan bir Türk yetkili ise, "bu aşamada katılmama yönünde karar alındığını" duyurdu.

Kararın, Savunma Sanayii Başkanlığı'nın yanında, savunma, dışişleri ve maliye bakanlıkları arasında yapılan istişarelerin ardından alındığı kaydedildi.

Girişim Kanada önderliğinde hayata geçirilecek ve merkezi de bu ülkede olacak.

Türkiye'nin ayrılması sonrası Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya'nın yanı sıra NATO üyesi olmayan Ukrayna da girişimde yer alma niyetlerini ortaya koyan ülkeler oldu.

7 Temmuz'da yapılan ortak yazılı açıklamada bankanın ismi, "Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası" olarak açıklandı.

Faaliyete başlaması için ise 2027'ye işaret ediliyor.

Ortak yazılı açıklamada, "savunma, güvenlik ve dayanıklılık önceliklerinin desteklenmesi için kamu ve özel sermayenin teyakkuza geçirilmesine" ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.

Açıklamada ayrıca DSRB kısaltması ile anılan bankanın kurucu maddeleri için Kanada'nın Montreal şehrinde müzakereler yürütüldüğü belirtildi.

Bankanın amacının "sermayeye erişimi genişletmek, finansman maliyetini düşürmek ve üye devletlerin sanayi kapasitesinin artırılmasını desteklemek" olarak sıralandı.

Bankanın kurucu ülkeleri, "DSRB'nin savunma üretimi artırmaya yönelik diğer ulusal ve çokuluslu araçları kopyalamasını değil desteklemesini amaçlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi'nde proje hakkında konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney, "DSRB yatırımların önünü açacak, savunma sanayi tabanımızı güçlendirecek ve Kanada ile müttefiklerimizin daha tehlikeli ve bölünmüş bir dünyadaki sınamaları aşması için gerekli kapasiteyi sağlayacak" diye konuştu.

Kanada hariç başka G7 ülkesi yok

DSRB'nin dokuz üyesi arasında Kanada hariç başka bir G7 ülkesinin yer almaması, bankanın ekonomik gücü ve kapasitesinin sınırlı kalabileceğine dair yorumlara neden oldu.

Reuters'a konuşan Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, bankanın yeni üyelere açık olacağını vurguladı.

İngiltere merkezli Royal United Services Institute (RUSI) adlı düşünce kuruluşundan analist Linus Terhorst ise proje ile ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bu bir başlangıç, ancak daha büyük Avrupalı oyunculardan destek görmeyi bekliyor olabilirlerdi. Prensipte mevcut taahhütlerle süreci başlatabilirler."

Bankanın kurucu ülkeleri, yaklaşık 134 milyar dolar (yaklaşık 6,2 trilyon lira) sermaye toplayarak müttefiklerin savunma yatırımlarına katkıda bulunmayı hedefliyor.

Projenin hayata geçmesi için tarafların bankaya dair planları kendi ülkelerinde onaylatmaları gerekiyor.