Trump tehdit ettiği İran’a karşı neler yapabilir?

İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle patlak veren hükümet karşıtı protestolar sürerken, ABD'nin müdahale tehdidi de gündemde.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından cuma günü yaptığı paylaşımda, "İran her zamanki gibi barışçıl göstericileri vurur ve öldürürse, ABD onların yardımına koşacaktır. Her şeye hazırız" dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı ise müdahale tehdidine tepki göstererek, "İran'ın her türlü saldırıya vereceği karşılık hızlı ve kapsamlı olacak" mesajı yayımladı.

Washington'ın saldırı tehdidinin, İsrail'in bölgede tansiyonu yükseltme politikasının bir parçası olduğu da vurgulandı.

Ekonomik Kriz ve Yaygın Protestolar

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf, 28 Aralık'ta greve gitmişti.

Öğrencilerin de katılımıyla büyüyen protestolar hızla yayılıyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre İran'ın 31 vilayetinden 22'sinde protesto gösterileri düzenlendi. Güvenlik güçleriyle eylemciler arasında yaşanan çatışmalardaysa en az 10 kişi yaşamını yitirdi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın diyalog çağrılarına rağmen dindirilemeyen protestolara ABD ve İsrail'den de destek gelmişti. İsrail'in ulusal istihbarat teşkilatı Mossad da eylemcilere destek mesajı yayımlamıştı.

Washington’dan Mesajlar ve Olası Baskı Seçenekleri

Diğer yandan CNN'in analizinde, Ortadoğu'daki ABD askerlerinin sayısında herhangi bir artış görülmediğine dikkat çekiliyor.

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi, "Bu güçlü bir uyarıydı, bildiğim kadarıyla bunun dışında herhangi bir önlem alınmadı" diyor.

Diğer yandan analistler, Trump yönetiminin çeşitli yöntemlerle Tahran'a baskıyı artırabileceğini söylüyor.

Washington, Tahran yönetiminden yetkililere veya belirli şirketlere yaptırım uygulayabilir. Ayrıca İran devlet kurumlarına siber operasyonlar da düzenlenebilir.

ABD İç Siyasetinde İran Tartışması

ABD Başkanı'nın İran'a yönelik tehditleri Cumhuriyetçiler arasında da tartışma yarattı.

Trump'la arası açılmadan önce Cumhuriyetçi liderin en sıkı destekçilerinden biri olan Temsilciler Meclisi Üyesi Marjorie Taylor Greene, X'teki paylaşımında "Savaş ve İran'a asker gönderme tehdidi 2024'te oy verdiğimiz tüm vaatlere aykırı" diye yazdı.

Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ise X'teki gönderisinde Trump'ı desteklerken, İran'a yönelik sert ifadeler kullandı:

"Zayıflamış bir İran -dindar Naziler tarafından yönetilen bir ülke- Başkan Trump'ın İran'ı ekonomik olarak izole etme ve askeri gücü akıllıca kullanma çabalarının bir sonucudur. İran'ı Yeniden Harika Yapma'nın vakti geldi."

Netanyahu Görüşmesi ve Askeri Tehdit

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yla 29 Aralık'ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Tahran'ın balistik füze geliştirmeye devam etmesi halinde ülkeye yönelik bir saldırıyı destekleyeceğini söylemişti.

Ayrıca İran'ın nükleer programını sonlandırmaması durumunda "onları vurmak zorunda kalacaklarını" belirtmişti.