Washington’dan Irak’a 7 Şart

ABD Dışişleri tarafından bu hafta Irak hükümetine gönderilen mektupta, yeni başbakanın “Irak’ın ve halkının çıkarlarını her şeyin üzerinde tutması ve ABD ile yakın çalışması” gerektiği ifade edildi.

Al-Monitor haber ajansı tarafından elde edilen ve herhangi bir yetkilinin imzasını taşımayan metinde, yeni hükümetten şu adımlar talep edildi:

• İran bağlantılı tüm milis grupların 6 ila 12 ay içinde silahsızlandırılması ve dağıtılması

• Yolsuzluk ve kara para aklamayla mücadele

• Yargı reformu yapılarak siyasi ve hizip etkisinin azaltılması

• Irak’taki tüm İranlı danışman, görevli ve unsurların ülkeden çıkarılması

• Haşdi Şabi rolünün netleştirilmesi ve tamamen Savunma ile İçişleri bakanlıklarına bağlanması

• Devlete sadık, yetkin ve profesyonel isimlerden oluşan bir kabine kurulması

•ABD ile güçlü ekonomik ve güvenlik ortaklıklarının geliştirilmesi

Haşdi Şabi ve İran Etkisi Tartışması

2014’te IŞİD’e karşı kurulan Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi), çoğunluğu Şii milislerden oluşuyor. Bazı gruplar, örneğin Kataib Hizbulllah ve Eshabi Ehli El-Hak, İran tarafından destekleniyor. PMU, 2016’dan bu yana resmi olarak Irak güvenlik yapısına dahil edilse de önemli ölçüde özerkliğe sahip.

“Yaptırım İması” Açıklaması

Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, mektubun Washington’daki Irak Büyükelçiliği’ne ulaştığını doğruladı. Irak Dışişleri Bakanlığı’nın perşembe günkü açıklamasında Hüseyin, mesajda mevcut başbakan adayı konusunda ısrar edilmesi halinde “bazı kişi ve kurumlara yaptırım uygulanabileceğine dair açık ve net bir ima” bulunduğunu belirtti.

Bu ifade, eski Başbakan Nuri al-Maliki’ye gönderme olarak yorumlandı.

Maliki Adaylığı Krizi

Kasım 2025 seçimleri sonrası parlamentodaki en büyük blok olan Şii partiler ittifakı Koordinasyon Çerçevesi, geçen ay Maliki’yi başbakan adayı gösterdi. Irak sistemine göre cumhurbaşkanı, en büyük blokun adayını hükümeti kurmakla görevlendiriyor.

Ancak Kürt partiler arasındaki anlaşmazlık nedeniyle parlamentoda henüz cumhurbaşkanı seçilemedi. Bu nedenle Maliki resmen görevlendirilmedi ve mevcut Başbakan Muhammed Şiya Sudani görevini sürdürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump ocak ayında Maliki’yi “çok kötü bir tercih” olarak nitelendirmiş ve yeniden başbakan olması halinde Irak’a desteğin kesilebileceğini söylemişti.

Koordinasyon Çerçevesi Maliki’nin Arkasında

Koordinasyon Çerçevesi Sözcüsü Hişam el-Rikabi, Maliki’ye verilen desteğin geri çekildiğine dair haberlerin “asılsız” olduğunu açıkladı. İttifakta ayrıca Kays al-Gazali, Ammar al-Hakim, Hadi al-Amiri ve eski Başbakan Haydar İbadi gibi isimler yer alıyor.

Ulusal Hikmet Hareketi lideri Hakim ise ocak sonunda yaptığı açıklamada, Maliki’nin adaylığında ısrar edilmesi halinde Irak’ın “büyük ekonomik sonuçlarla” karşılaşabileceği uyarısında bulundu.

ABD-İran Rekabetinin Yeni Cephesi

Washington’un İran bağlantılı aktörlerin yeni hükümette yer almaması yönündeki tavrı Maliki adaylığından önceye dayanıyor. ABD, terör örgütü olarak tanımladığı grupların hükümette bulunmasına karşı olduğunu daha önce de Iraklı partilere iletmişti.

Son gelişmeler, Irak’ta hükümet kurma sürecinin yalnızca iç siyasi dengelerle değil, aynı zamanda ABD-İran rekabetiyle de şekillendiğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki günlerde Bağdat’ın atacağı adımlar, hem ekonomik yaptırım riskini hem de bölgesel güç dengelerini doğrudan etkileyecek.