Analiz: ABD ile İran uzlaşsa da Rojhılatlı Kürtler için çatışma bitmeyebilir

Chatham House araştırmacısı ve gazeteci Winthrop Rodgers, Foreign Policy’de kaleme aldığı değerlendirmede ABD ile İran arasında olası bir anlaşmanın Rojhılatlı Kürtleri kapsayıp kapsamayacağını ele aldı. Rodgers, Körfez'deki çatışmalar gündemi belirlerken İran'ın Rojhılat ve Kürdistan Bölgesi'ndeki Kürt muhalif gruplara yönelik saldırıları ateşkes döneminde dahi devam etti.

Rodgers, ABD Başkanı Donald Trump'ın haziran ayında duyurduğu ateşkes çerçevesine rağmen, İran'ın Kürdistan Bölgesi'ndeki Rojhılatlı Kürt partilerinin kamplarını insansız hava araçları ve füzelerle hedef aldığını belirtti. Saldırılar, İran Kürdistanı Demokratik Partisi (KDP-İ), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) ve diğer Kürt muhalif oluşumları hedef aldı.

"Kürt bölgeleri anlaşmanın dışında kaldı"

Rodgers, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakatın "tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını" öngörmesine rağmen, Kürdistan Bölgesi'ndeki Rojhılatlı Kürt gruplara yönelik saldırıların sürdüğünü ifade etti.

Yazıda görüşlerine yer verilen Community Peacemaker Teams (CPT) saha araştırmacısı Kamaran Osman ise, "Her yerde saldırılar durdu ama Kürdistan Bölgesi'ne yönelik saldırılar hâlâ devam ediyor" değerlendirmesinde bulundu.

CPT verilerine göre, İran savaşının başlamasının ardından geçen üç ayda Kürdistan Bölgesi en az 751 saldırıya maruz kaldı. Bunların 104'ü ateşkes sonrasında gerçekleşirken, saldırıların büyük bölümü, ABD askerlerini değil Rojhılatlı Kürt muhalif grupları hedef aldı.

İran, Kürt grupları tehdit olarak görüyor

Rodgers, savaşın ilk döneminde ABD ve İsrail'in Rojhılatlı Kürtlerin İran rejimine karşı harekete geçebileceği yönünde beklentiler oluştuğunu, ancak Kürt grupların İran'ın sert misilleme ihtimali nedeniyle bu yönde kapsamlı bir silahlı mücadeleye girişmediğini belirtti.

Buna rağmen İran yönetiminin bu grupları potansiyel tehdit olarak görmeye devam ettiğini ifade eden Rodgers, Devrim Muhafızları'nın (IRGC) sınır bölgelerindeki operasyonlarını artırdığını ve Irak yönetiminden Kürt muhalif grupların tamamen ülkeden çıkarılmasını talep ettiğini aktardı.

"Kürtler anlaşmadan fayda sağlamıyor"

Rodgers, Washington’un, İran destekli milislerin Irak'tan düzenlediği saldırıları ateşkesin ihlali olarak değerlendirirken, İran'ın Rojhılatlı Kürt gruplara yönelik operasyonlarına aynı tepkiyi vermedi.

Yazıda, bunun Kürtler arasında büyük güçler arasında yapılan anlaşmaların kendilerini korumadığı yönündeki algıyı güçlendirdiği ifade edildi.

Rodgers, Trump yönetiminin son dönemde Suriye'nin kuzeydoğusundaki (Rojava) Kürt müttefiklerine yönelik tutumunun da bu güvensizliği artırdığını belirtti.

Rodgers, olası yeni bir ABD-İran anlaşmasının yeniden yürürlüğe girmesi halinde dahi Tahran'ın öfkesinin en fazla Rojhılatlı Kürt gruplara yönelebileceğini savundu. Yazıya göre, Kürtler Körfez'deki çatışmalardan doğrudan etkilenmemiş görünse de, İran'ın güvenlik politikalarının en önemli hedeflerinden biri olmayı sürdürüyor.