Cenevre’de İran’ın sunduğu teklifin detayları belli oldu

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Cenevre’de gerçekleştirilen ve yaklaşık üç saat süren görüşmelerin ardından tarafların “bir dizi yol gösterici ilke” üzerinde uzlaştığını açıkladı. Arakçi, olası bir anlaşmaya ilişkin taslak metinlerin karşılıklı olarak paylaşılmasında mutabakata varıldığını söyledi.

ABD tarafını, Başkan’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile danışman Jared Kushner temsil etti. Washington cephesinden sınırlı açıklama yapılırken, bir ABD’li yetkili görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ve İran’ın önümüzdeki iki hafta içinde daha ayrıntılı öneriler sunmasının beklendiğini belirtti.

3–5 Yıl Zenginleştirmeye Ara

The New York Times gazetesinin, görüşmelere vakıf üç İranlı yetkiliye dayandırdığı habere göre, Tahran yönetimi uranyum zenginleştirmeyi üç ila beş yıl arasında askıya almaya hazır olduğunu iletti. Bu sürenin, ABD Başkanı Donald Trump’ın görev süresini kapsayabileceği ifade edildi.

Buna karşılık İran’ın, daha sonra sivil amaçlı bölgesel bir zenginleştirme konsorsiyumuna katılması gündeme geldi. Ayrıca Tahran’ın, topraklarındaki uranyum stokunu uluslararası denetçiler gözetiminde azaltabileceği belirtildi.

İran’ın beklentisi ise ABD’nin mali ve bankacılık yaptırımlarını kaldırması ile petrol ihracatına yönelik ambargoyu sonlandırması.

Ekonomik Teşvik Sinyali

Haberde ayrıca İran’ın, ABD’ye yönelik ekonomik teşvikler ve yatırım fırsatları sunabileceği, özellikle petrol ve enerji sektörlerinde ticari iş birliğine açık olabileceği kaydedildi.

“Anlaşma Yakın Değil”

Olumlu atmosfere rağmen Arakçi, nihai bir anlaşmanın “yakın olmadığını” vurguladı. Ortadoğu’daki gerilim ve müzakerelerin çökmesi halinde ABD’nin askeri seçeneği gündeme getirebileceği yönündeki mesajlar sürece gölge düşürüyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran’ın, Trump yönetiminin belirlediği bazı “kırmızı çizgileri” kabul etmeye henüz hazır görünmediğini söyledi.

Umman Arabuluculuğu

Görüşmelere Umman Dışişleri Bakanı Badr el-Busaidi ev sahipliği yaptı. Cenevre’deki Umman Büyükelçiliği konutunda gerçekleştirilen temaslarda, iki taraf arasındaki mesajlar arabulucu üzerinden iletildi.

El-Busaidi, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada “ortak hedeflerin ve teknik başlıkların belirlenmesi yönünde iyi bir ilerleme sağlandığını” ifade etti; ancak “halen yapılacak çok iş olduğunu” da sözlerine ekledi.

İlk tur görüşmeler 6 Şubat’ta Umman’da yapılmış ve her iki taraf da o turu olumlu olarak nitelendirmişti. Üçüncü tur müzakerelerin ise önümüzdeki haftalarda gerçekleştirilmesi bekleniyor.