Cenevre’de nükleer müzakereler başladı: Tahran’dan 'Baskı altında taviz yok' mesajı

ABD ile İran arasında ikinci tur nükleer görüşmeler İsviçre’nin Cenevre kentinde Umman arabuluculuğunda başladı. Tahran yönetimi, savunma konularının müzakere edilmeyeceğini vurgulayarak baskı altında taviz verilmeyeceği mesajını yineledi.

İranlı üst düzey bir yetkili, heyetlerinin yalnızca nükleer dosyayı görüşeceğini, balistik füze programı gibi savunma başlıklarının masada olmayacağını söyledi. Aynı yetkili, “Baskıyla taviz koparılabileceğini düşünenler yanıldıklarını görecek” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi ise temkinli olunması gerektiğini belirterek, geçmiş deneyimlere atıfla “Aynı yerden iki kez ısırılmamalıyız” dedi.

“Top ABD’nin sahasında”

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkan Yardımcısı Abbas Muktedai, ABD’nin yaptırımları kaldırması gerektiğini savunarak, Tahran’ın anlaşma karşılığında uranyum zenginleştirme oranını düzenlemeye hazır olduğunu ifade etti.

Reuters’a konuşan bir başka İranlı yetkili de ülkesinin Cenevre’ye “ciddi ve yapıcı önerilerle” geldiğini ancak Washington’un “gerçekçi olmayan taleplerden” vazgeçmesi gerektiğini söyledi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, görüşmeler öncesinde Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, Tahran’ı anlaşmaya varamaması halinde sonuçlarla karşılaşabileceği konusunda uyardı. Trump, “Anlaşma yapmamanın sonuçlarıyla karşılaşmak istemediklerini düşünüyorum” dedi.

Trump daha önce hem protestolara yönelik ölümcül müdahaleler hem de İran’ın nükleer programı nedeniyle Tahran’a karşı askeri seçeneklerin masada olduğunu dile getirmişti.

Cenevre’deki temaslar, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff arasında dolaylı formatta yürütülüyor. Sürece Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi aracılık ediyor.

Geçmişte savaşla sonuçlanan kriz

Taraflar arasındaki önceki diplomasi girişimi, İsrail’in Haziran ayında İran’a yönelik sürpriz saldırılarıyla çökmüş, ardından Washington’ın da İran’ın nükleer tesislerini hedef alan bombardımana katılmasıyla 12 gün süren bir savaş yaşanmıştı. Bu süreç, diplomatik zeminin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koymuştu.

Yeni tur görüşmelerin, askeri gerilim yerine diplomatik çözüm üretip üretemeyeceği ise önümüzdeki günlerde netleşecek.