Çin Devlet Başkanı Şi: ABD ile 'yeni bir ticaret düzenlemesinde' anlaştık

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile Washington'daki Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmede, iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetleri arasında yeni bir düzenleme konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Çin Dışişleri Bakanlığına göre Şi, anlaşmanın iki ülke halkları, sanayileri ve küresel ekonomi açısından olumlu olduğunu söyledi. Şi, ekonomik ve ticari ilişkilerin istikrarının, iki ülkenin işbirliği alanlarını genişletmesine ve anlaşmazlıkların bulunduğu başlıkları azaltmasına bağlı olduğunu ifade etti.

Ancak yeni düzenlemenin ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise daha önce iki ülke arasındaki mevcut ticaret ateşkesinin 10 Kasım'daki sona erme tarihinden Ocak 2027'ye kadar uzatılması konusunda anlaşmaya varıldığını açıklamıştı.

Ticaret gerilimi yeniden masada

Washington ile Pekin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde gümrük tarifeleri, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementleri konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle gerilmişti.

İki ülke, 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde Trump ve Şi arasında gerçekleştirilen görüşmenin ardından ticaret gerilimini azaltmaya yönelik geçici bir uzlaşmaya varmıştı.

Yeni görüşmelerde ise tarafların mevcut düzenlemeyi uzatmanın yanı sıra daha kapsamlı bir ticaret anlaşmasının zeminini oluşturabilecek başlıkları ele aldığı bildirildi.

Yapay zekada işbirliği mesajı

Şi, Çin ve ABD'nin yapay zeka alanında rekabet ederken aynı zamanda işbirliği yapabileceğini söyledi.

İki ülkenin yapay zeka konusundaki diyaloğu sürdürmesini isteyen Şi, teknolojinin oluşturduğu riskler ve sağlayabileceği faydalar konusunda bilgi paylaşımı yapılması ve kötüye kullanımın önlenmesi çağrısında bulundu.

Şi ayrıca yapay zeka teknolojisinin insan kontrolünde tutulması, insan merkezli olması ve insanlığın yararına kullanılması gerektiğini vurguladı.

ABD ve Çin'in yapay zeka güvenliği konusunda bir diyalog mekanizması oluşturması da zirvenin gündemindeki başlıklardan biri oldu. Taraflar arasında yapay zeka kaynaklı güvenlik risklerine ilişkin iletişim ve erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi konusunda görüşmeler yürütülüyor.

Tayvan konusunda Pekin'in tutumu

Şi, görüşmede Tayvan konusunda Çin'in tutumunu da yineledi.

Tayvan meselesinin Çin'in ulusal birliği ve toprak bütünlüğüyle ilgili olduğunu belirten Şi, Washington'dan “Tayvan'ın bağımsızlığı” konusunda doğru tutumu benimsemesini ve iki ülke ilişkilerinin temelini korumasını istedi.

Pekin, Tayvan'ı kendi topraklarının parçası olarak görüyor ve gerektiğinde güç kullanarak birleşme seçeneğini dışlamıyor. Washington ise Tayvan'ın savunmasına yönelik uzun süredir silah satışları gerçekleştiriyor. Tayvan konusu, ABD-Çin ilişkilerindeki temel anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Şi'den ABD-İran diyaloğu çağrısı

Şi, Trump ile görüşmesinde İran konusunu da gündeme getirdi.

ABD ile İran'ın nükleer mesele dahil anlaşmazlıklarını diyalog ve müzakere yoluyla çözmesi gerektiğini belirten Şi, iki ülkenin yeniden görüşmelere dönmesi ve kapsamlı bir anlaşmaya ulaşması çağrısında bulundu.

Çin'in tüm ülkelerin egemenliğine ve güvenliğine saygı gösterilmesini savunduğunu belirten Şi, Pekin'in bölgesel gerilimlerin azaltılması için yapıcı rol oynamayı sürdüreceğini söyledi.

ABD-İran ilişkileri, bölgedeki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler nedeniyle Washington-Pekin görüşmelerinin önemli başlıklarından biri haline geldi. İran konusunda iki ülkenin yaklaşımları ise farklılığını koruyor.

Ticaretin ötesinde geniş gündem

Trump ile Şi'nin Washington'daki görüşmesinde ticaretin yanı sıra yapay zeka, Tayvan, İran, güvenlik ve iki ülke arasındaki stratejik rekabet ele alındı.

Şi, ABD ile Çin arasındaki rekabetin çatışmaya dönüşmemesi gerektiğini vurgularken, iki ülkenin sorunları yönetmek için diyaloğu sürdürmesi çağrısında bulundu.

Zirve, iki ülke arasında son dönemde yaşanan ekonomik gerilimin tamamen sona erdiğine işaret etmekten ziyade, Washington ve Pekin'in mevcut ticari ateşkesi sürdürme ve anlaşmazlıkları müzakere yoluyla yönetme çabasının devam ettiğini ortaya koydu.