İngiltere Başbakanı Starmer istifa etti

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, görevinden istifa ettiğini duyurdu. Son haftalarda parti içindeki baskının artması ve İşçi Partisi içerisindeki liderlik tartışmalarının yoğunlaşmasının ardından gelen karar, ülkede siyasi gündemin odağına yerleşti.

Parti liderliği için adı öne çıkan isimlerden Andy Burnham’ın 18 Haziran’da yapılan ara seçimde milletvekili seçilmesi, İşçi Partisi içerisindeki dengeleri değiştiren gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Parti içindeki baskı arttı

Starmer, son günlere kadar görevinden ayrılmayacağını ve olası bir liderlik yarışında aday olacağını açıklamıştı. Ancak hükümet ve parti içerisinde artan eleştiriler, istifa beklentilerini güçlendirdi.

Hükümet kaynakları, son günlerde başbakanın görevden ayrılabileceğine ilişkin değerlendirmelerin arttığını belirtirken, Başbakanlık Ofisi ise cuma gününe kadar Starmer’ın görevini sürdürme konusunda kararlı olduğunu savunuyordu.

Ticaret Bakanı Peter Kyle da BBC’ye yaptığı açıklamada, başbakanın “ülkenin çıkarları doğrultusunda hareket edeceğini” söylemiş ve siyasi sürecin hızla değiştiğine işaret etmişti.

İşçi Partisi içerisindeki çok sayıda milletvekili ise sorunun partide değil, liderlikte olduğunu savunarak Starmer’ın kamuoyu desteğini kaybettiğini öne sürüyordu.

Bakanlardan da istifa çağrısı

BBC’nin aktardığına göre, Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood ve Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander’ın da aralarında bulunduğu bazı kabine üyeleri, Starmer’a görevden ayrılması yönünde görüş bildirdi.

Bakanların görevlerini sürdürürken başbakanın istifasını istemesi, Starmer’ın parti ve hükümet içindeki otoritesinin zayıfladığı yönünde yorumlara neden oldu.

Burnham en güçlü aday olarak görülüyor

Eski Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, 18 Haziran’da Makerfield seçim bölgesinde yapılan ara seçimde oyların yüzde 55’ini alarak parlamentoya geri döndü. En yakın rakibi olan Reform Partisi adayı ise yüzde 35 oy aldı.

Burnham seçim sonrası yaptığı açıklamada, “İngiltere için yeni bir yol çizmek” istediğini belirtti. Ancak henüz İşçi Partisi liderliği için adaylığını resmen açıklamadı.

Starmer ise daha önce yaptığı açıklamalarda, olası bir liderlik yarışına katılacağını ve mücadeleden vazgeçmeyeceğini söylemişti.

Andy Burnham’ın liderlik yarışına katılabilmesi için İşçi Partisi milletvekillerinin en az yüzde 20’sinin desteğini alması gerekiyor. Bu oran mevcut parlamentoda 81 milletvekiline karşılık geliyor.

Liderlik yarışına katılan adaylar daha sonra parti üyeleri ve bağlı kuruluşların üyelerinin oylarına sunuluyor. Oylama tercih sıralamasına göre gerçekleştiriliyor.

İşçi Partisi lideri seçilebilmek ve aynı zamanda başbakanlık görevini üstlenebilmek için adayın oyların yüzde 50’sinden fazlasını alması gerekiyor.

Temmuz 2024’te iktidara gelen İşçi Partisi, sonraki dönemde kamuoyu desteğinde düşüş yaşadı. Özellikle 7 Mayıs’ta yapılan yerel seçimlerde ve İskoçya ile Galler’deki seçimlerde alınan sonuçlar, parti içinde liderlik tartışmalarını hızlandırdı.

Sağlık Bakanı Wes Streeting’in liderliğe olan güvenini kaybettiğini belirterek görevinden ayrılması ve ardından gelen diğer istifalar da Starmer üzerindeki baskıyı artıran gelişmeler arasında gösterildi.

Seçimlerden önce yaşanan bazı siyasi tartışmalar ve hükümetin aldığı kararlar da Starmer yönetimine yönelik eleştirilerin büyümesine neden olmuştu.