İngiltere’de Yeni Dönem: Aşırı Sağ Yükselişte

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yerel seçimlerde partisinin aldığı ağır yenilginin ardından kameraların karşısına çıkarak görevini bırakmayacağını açıkladı. Starmer, “Ülkeyi kaosa sürükleyip gitmeyeceğim” ifadelerini kullandı.

Ancak seçim merkezlerinden gelen sonuçlar, İşçi Partisi açısından tarihi bir çöküşe işaret etti. Parti, İngiltere genelinde yaklaşık 1200 sandalyeyi kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı. Bu tablo, son yılların en ağır yerel seçim yenilgilerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Buna karşılık aşırı sağcı Nigel Farage liderliğindeki Reform UK büyük bir çıkış yaptı. Parti 380’den fazla sandalye kazanırken Essex, Havering ve Newcastle-under-Lyme gibi bölgelerde kontrolü ele geçirdi.

Farage sonuçların ardından yaptığı açıklamada, “Bu, İngiliz siyasetinde gerçek bir tarihsel dönüşüm” dedi.

Fransız gazetesi Le Figaro’nun analizine göre İşçi Partisi, 2022 seçimlerine kıyasla ortalama 16 puan oy kaybetti. Southampton, Exeter, Oxford, Hartlepool ve Wandsworth gibi önemli bölgelerde kontrolü yitiren parti, özellikle geleneksel kalelerinde ağır darbe aldı.

Tameside’da ise İşçi Partisi’nin 47 yıllık hakimiyeti sona erdi. Parti burada 17 sandalyenin 16’sını kaybetti.

Seçimlerin dikkat çeken diğer kazananları ise Yeşiller ve Liberal Demokratlar oldu. Green Party of England and Wales 27 sandalye kazanırken, Liberal Demokratlar 36 sandalye elde etti.

İngiliz basınında şimdi en çok tartışılan konu, Starmer’ın ne kadar daha görevde kalabileceği. The Independent’te yayımlanan analizlerde bazı yorumcular Starmer’ın piyasaları sarsmamak için görevde kalması gerektiğini savunurken, bazıları ise kontrollü bir geçiş süreciyle ayrılmasının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.

Siyasi analist Andrew Grice’a göre Starmer’ın bir yıl daha görevde kalıp ardından liderliği devretmesi olası senaryolar arasında görülüyor. Ancak İşçi Partisi içinde öne çıkan isimlerin de seçim yenilgisinden ciddi şekilde etkilenmesi, liderlik krizini derinleştiriyor.

Öte yandan Farage liderliğindeki Reform UK’nin özellikle 2016 Brexit referandumunda Avrupa Birliği’nden ayrılma yönünde oy kullanan bölgelerde büyük başarı elde etmesi dikkat çekiyor. Seçim uzmanı John Curtice, bunun İngiltere’de Brexit sonrası kimlik siyasetinin hâlâ güçlü olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Analistlere göre Starmer hükümetinin göç politikalarında sert söylemlere yönelmesi, hem sol seçmenin hem merkez seçmenin uzaklaşmasına neden oldu. Böylece İşçi Partisi, sol seçmeni Yeşillere, merkez seçmeni Liberal Demokratlara, sağ eğilimli seçmeni ise Farage’a kaptırdı.

Uzmanlar, İngiltere’de uzun yıllardır hakim olan iki partili siyasi yapının çözülmeye başladığını ve ülkenin giderek Avrupa’daki çok partili siyasi modellere benzediğini değerlendiriyor.