Irak’ta Zeydi dönemi: ABD baskısı, İran etkisi ve 'İsrail üssü' iddiası

Irak parlamentosu, Başbakan Ali el-Zeydi hükümetine güvenoyu verirken, 23 bakanlıktan yalnızca 14’ü onaylandı. Bölgesel gerilimlerin gölgesinde kurulan yeni hükümette İran’a yakın silahlı grupların temsil edilmemesi dikkat çekti.

Siyasi kulislere göre Washington, silahlı gruplarla bağlantılı isimlerin kabinede yer almaması için Bağdat’a yoğun baskı uyguladı. Çok sayıda adayın veto edilmesi nedeniyle bazı bakanlıkların boş kaldığı belirtilirken, hükümetin geri kalanının Kurban Bayramı sonrası tamamlanmasının planlandığı ifade ediliyor.

Bu süreçte eski Başbakan Nuri Maliki’nin desteklediği adayların parlamentodan geçememesi, Şii Koordinasyon Çerçevesi içinde de güç dengelerinin değiştiğine işaret etti. İran’a yakın bazı grupların ise silahsızlanarak yalnızca siyasi faaliyet yürütme seçeneğini tartıştığı öne sürülüyor.

ABD baskısı ve İran’ın karşı hamlesi

Iraklı kaynaklara göre Tahran, Şii Koordinasyon Çerçevesi üzerindeki etkisini kullanarak İran’a yakın grupların hükümet dışında bırakılmasına karşı çıktı. Ancak ABD yaptırımları ve güvenlik baskısı nedeniyle, Washington’la doğrudan çatışmadan kaçınan kanadın ağır bastığı belirtiliyor.

Zeydi, göreve ekonomik kriz, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve Irak hava sahası üzerindeki tartışmaların ortasında başladı. Petrol ihracatındaki aksaklıklar nedeniyle maaş ödemeleri konusunda ciddi kaygılar oluştuğu ifade ediliyor.

Necef Çölü’nde “İsrail üssü” tartışması

Irak gündemindeki en kritik başlıklardan biri ise Necef Çölü’nde kurulduğu iddia edilen gizli İsrail askeri noktası oldu. İddiaya göre mart ayında çöldeki şüpheli hareketlilik üzerine bölgeye gönderilen Irak güvenlik güçleri hava saldırısına uğradı; bir asker öldü, iki asker yaralandı.

Iraklı yetkililer, olay sonrası ABD Büyükelçiliği ile temasa geçildiğini ancak Washington’ın söz konusu güçlerin kendilerine bağlı olmadığını bildirdiğini aktardı. Bu durum Bağdat’ta, bölgede İsrail unsurlarının faaliyet yürüttüğü yönündeki şüpheleri artırdı.

Bazı güvenlik kaynakları bölgede helikopterler ve askeri araçların görüldüğünü savunurken, Irak ordusu daha sonra geniş çaplı tarama operasyonu başlattı. Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise Irak topraklarında yetkisiz yabancı üs bulunduğu iddialarını resmen reddetti.

“Egemenlik krizi” tartışmaları büyüyor

Iraklı siyasetçiler ve güvenlik uzmanları, yaşananların ülkenin hava savunma kapasitesindeki zayıflığı ve egemenlik sorununu gözler önüne serdiğini savunuyor.

Bazı analistler, ABD ve İsrail’in Irak hava sahasında fiili üstünlük kurduğunu ileri sürerken, Bağdat yönetiminin doğrudan çatışmadan kaçınmak için askeri karşılık vermediğini belirtiyor.

Uzmanlara göre Zeydi hükümetinin önündeki en büyük sınavlardan biri, bir yandan Washington’ın İran etkisini sınırlandırma taleplerini karşılamak, diğer yandan İran’a yakın gruplarla iç siyasi dengeyi korumak olacak.