İran gerilimi yükselirken ABD’den Katar hamlesi: El-Udeyd Üssü’nde yeni hava savunma merkezi kurdu

ABD ve Katar, Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiği bir süreçte, El-Udeyd Hava Üssü’nde hava ve füze savunmasını koordine edecek yeni bir merkez açıldığını duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, yeni merkezin hava savunma koordinasyonunda “önemli bir ilerleme” olduğunu söyledi. Yapılan açıklamaya göre tesiste 17 ülke aktif olarak görev alıyor.

Washington uzun süredir, İran’ı çevrelemeye yönelik olarak bölgesel müttefikleri arasında hava savunma iş birliğini derinleştirmeyi ve kimi çevrelerde “Orta Doğu NATO’su” olarak adlandırılan bir yapıyı hayata geçirmeyi hedefliyor. Ancak analistlere göre, İsrail’in eylül ayında Doha’da Hamas yetkililerini hedef alan saldırısı, ABD’nin bölgedeki güvenlik garantörü rolünü zedeledi.

Middle East Eye’ın haberine göre, söz konusu saldırıdan Trump’ın önceden haberdar olduğu öne sürülmüştü. Operasyonun ayrıntıları netleşmezken, Wall Street Journal İsrail’in Kızıldeniz üzerinden uçan uçaklarla Doha’ya füze saldırısı düzenlediğini yazdı. Trump yönetimi ise saldırıdan önceden bilgisi olduğu iddialarını reddetti.

Yeni hava savunma koordinasyon hücresi, Katar’ın ABD’nin bölgesel erken uyarı ve hava savunma ağındaki kilit rolünü bir kez daha ortaya koydu. Saldırının ardından Doha, Washington’dan ek güvenlik garantileri talep etmiş, Trump da Katar’a yönelik bir saldırının ABD’ye yapılmış sayılacağını öngören bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı. Benzer bir güvenlik taahhüdü arayışı, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Washington ziyareti sırasında da gündeme gelmişti.

ABD yönetimi, Katar ve Suudi Arabistan ile büyük silah anlaşmalarını da masada tutarken, İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü güvence altına alan “niteliksel askeri üstünlük” (QME) politikasını gözden geçiriyor.

İran ihtimali gündemde

Yeni merkezin açılması, İran’da devam eden ve can kayıplarına yol açan protestoların gölgesinde, ABD’nin olası askeri müdahalesini tartıştığı bir döneme denk geldi. Trump, protestoculara yönelik yaptığı açıklamada “yardım yolda” ifadelerini kullanmıştı.

Katar, olası bir tırmanmada iki taraf arasında sıkışabilecek bir konumda bulunuyor. Ülke, bugüne kadar hem İsrail hem de İran tarafından saldırıya uğrayan tek Körfez ülkesi oldu. İran, haziran ayında ABD’nin nükleer tesislere yönelik saldırılarına karşılık olarak El-Udeyd Üssü’nü hedef almış, saldırının öncesinde ABD’yi uyardığı belirtilmişti.

Dünyanın en büyük doğal gaz sahasını İran’la paylaşan Katar, Tahran’la görece dengeli ilişkilerini sürdürürken, Umman’la birlikte ABD-İran arasında arabuluculuk rolü de üstleniyor.