İran liderinden göstericilere uyarı: 'Yabancılar adına hareket ediyorlar'

İran, ülke geneline yayılan protestoların büyümesini engellemek amacıyla cuma günü internet erişimini büyük ölçüde kesti. Telefon görüşmelerinin yapılamadığı, uçuşların iptal edildiği ve haber sitelerinin düzensiz güncellendiği ülkede, İran fiilen dış dünyadan kopmuş durumda.

Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney, yaptığı açıklamada protestocuları ABD Başkanı Donald Trump adına hareket etmekle suçladı. Hamaney, kamu binalarına yönelik saldırıların “yabancıların paralı askerleri” tarafından gerçekleştirildiğini öne sürerek, Tahran’ın bu tür eylemlere müsamaha göstermeyeceğini söyledi.

Geçtiğimiz ayın sonlarında yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle başlayan gösteriler, son üç yılın en büyük protesto dalgasına dönüştü. İnsan hakları örgütleri, ülke genelinde onlarca kişinin hayatını kaybettiğini belgeliyor. Protestoların İran’ın tüm eyaletlerine yayıldığı bildiriliyor.

Devlet televizyonu, gece saatlerinde yayınladığı görüntülerde yanmış otobüsler, araçlar, motosikletler ile metro istasyonları ve bankalardaki yangınları ekrana taşıdı. Yetkililer, olayların arkasında Halkın Mücahitleri Örgütü’nün (MKO) olduğunu iddia etti.

Muhalefet cephesinde ise yurt dışındaki İranlı gruplar yeni protesto çağrıları yaptı. İran’ın devrik şahının oğlu Rıza Pehlevi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “Dünyanın gözü üzerinizde, sokaklara çıkın” çağrısında bulundu. Ancak Trump, Pehlevi ile görüşmeyi planlamadığını ve açık destek vermekten kaçındığını açıkladı.

Protestolar, 2022’de Jina Mahsa Emini’nin ölümünün ardından patlak veren kitlesel gösterilere henüz ulaşmasa da, mevcut ekonomik kriz ve nükleer program nedeniyle yeniden uygulanan uluslararası yaptırımlar, yönetim üzerindeki baskıyı artırıyor.

Yetkililer, ekonomik talepleri “meşru” olarak tanımlarken, şiddet içeren eylemlere sert müdahale edileceğini vurguluyor. Ancak döviz krizinin derinleşmesi, enflasyonun yüzde 40’ı aşması ve İran riyalinin değer kaybı, sokaktaki öfkenin dinmesini zorlaştırıyor.

İnternet kesintisi nedeniyle İran’la yurt dışından iletişim sağlanamazken, Dubai-İran hattındaki en az altı uçuşun da iptal edildiği bildirildi.