James Jeffrey: 'Ortadoğu’da kalıyoruz'

ABD’nin eski Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, ABD’nin Ortadoğu politikası, Türkiye-ABD ilişkileri, NATO’nun geleceği, Ukrayna savaşı, Mekke İttifakı ve İran’a ilişkin Independent Türkçe Genel Yayın Yönetmeni Nevzat Çiçek’e değerlendirmelerde bulundu.

İstanbul’da düzenlenen bir toplantı kapsamında konuşan Jeffrey, ABD’nin Ortadoğu’dan çekildiği yönündeki değerlendirmelere ilişkin net mesaj verdi.

“Bu bölgede kalacağız”

ABD’nin Ortadoğu’dan çekilip çekilmediği sorusuna Jeffrey, “Amerika bu bölgede kalacak” yanıtını verdi.

Jeffrey, bunun ABD’nin Bahreyn, Irak veya Güney Suriye gibi belirli bölgelerde sürekli askeri varlık bulunduracağı anlamına gelmediğini belirterek, “Bu bölgede kalacağız” dedi.

Jeffrey’den Mekke İttifakı’na destek

Mekke İttifakı’na ilişkin değerlendirmesinde Jeffrey, oluşumu olumlu bulduğunu söyledi.

“Bu iyi bir fikir” diyen Jeffrey, ittifakın bölgesel güvenlik açısından bazı olumlu sonuçlar ortaya çıkarabileceğini belirtti.

İttifakın gelecekte genişleyip genişleyemeyeceği sorusuna ise Jeffrey, “Ben iyimserim ve her şey mümkün” yanıtını verdi.

Jeffrey, ABD’nin Çin ve İran’la önemli meselelerinin bulunduğunu da ifade etti.

İran için iki senaryo

İran’a ilişkin değerlendirmesinde Jeffrey, ABD seçimlerinin ardından iki olasılığın öne çıkacağını söyledi.

Jeffrey, “Ya diplomatik çözüm ya da tekrar savaş” ifadelerini kullandı.

Yeni bir savaşın bölgeye yayılıp yayılmayacağı sorusuna ise Jeffrey, savaşın ABD ile İran arasında kalacağını düşündüğünü belirtti.

İran’ın İsrail’in savaşa katılmasını istemediğini söyleyen Jeffrey, Arap ülkelerinin ise ABD’ye destek verdiğini ancak savaşa doğrudan dahil olmak istemediğini ifade etti.

Ukrayna savaşı ve NATO

NATO’nun geleceğine ilişkin Jeffrey, Ukrayna’daki savaşın ittifak açısından büyük bir sorun olduğunu söyledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ne yapacağının bilinmediğini belirten Jeffrey, Türkiye ve ABD’nin NATO çerçevesinde Rusya karşısında ortak bir pozisyon alabileceğini ve sonunda diplomatik bir çözüm bulunabileceğini ifade etti.

Jeffrey, savaşın sona ermesi için Rusya ve Ukrayna arasında toprak konusunda bir anlaşmaya varılması ve ardından ateşkesin sağlanması gerektiğini söyledi.

1991'de Soğuk Savaş'ın ardından yeni bir güvenlik sistemi oluşturulduğunu hatırlatan Jeffrey, sonraki yıllarda Gürcistan, Kırım ve Suriye gibi gelişmelerin yeni bir güvenlik düzeni ihtiyacını ortaya çıkardığını belirtti.

Türkiye-ABD ilişkileri

Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilere de değinen Jeffrey, geçmişte iki ülke arasındaki ilişkilerin bugüne kıyasla daha sorunlu olduğunu söyledi.

Jeffrey, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkinin ise “çok yüksek” ve “çok iyi” olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki sorunların liderler tarafından çözülebileceğini ifade etti.

CAATSA yaptırımları ve F-35 programı gibi sorunların hatırlatılması üzerine Jeffrey, bu meselelerin yeni olmadığını ve geçmişte de ABD Kongresi ile Türk kamuoyunda çeşitli sorunların bulunduğunu söyledi.

Jeffrey, “Liderler çözüm bulabilirler” dedi.