İsrail’in İran stratejisi: 'Trump’ın kararı bekleniyor'

İran'daki protestolarda can kaybı artarken İsrail, ABD yönetiminin bir sonraki adımını sessizce bekliyor.

Adının paylaşılmaması şartıyla CNN'e konuşan yetkililer, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İran'daki durumla ilgili son günlerde birkaç kez güvenlik toplantısı düzenlediğini, bakanlara protestolar hakkında açıklama yapmama talimatı verdiğini söylüyor.

Analizde, İran'daki karışıklıktan en çok kazanç sağlayacak ülke olan İsrail'in şu anda ülkedeki gelişmelere müdahale etmesinin stratejik bir hataya yol açabileceği savunuluyor.

Böyle bir müdahale durumunda Tahran'ın eylemlerin sorumluluğunu dış güçlere yıkarak dikkatleri yabancı bir düşmana çevirebileceği belirtiliyor. İran'ın dini lideri Ali Hamaney, protestoların ardında İsrail ve ABD'nin olduğunu savunmuştu.

İsrailli bir eski üst düzey güvenlik yetkilisi şunları söylüyor:

İsrail'in yaklaşımına göre şu anda müdahale etmek için doğru zaman değil. Rejime içten zayıflama sürecini durdurma fırsatı veya ülke içinde destek toplamak için gerekçe sunmak istemiyorlar.

Analizde, İran'daki protestoların İsrail'in bölgedeki askeri harekat planlarında değişikliğe gitmesine yol açtığına da dikkat çekiliyor.

Tel Aviv ve Washington, Tahran'ın balistik füze üretimini hızlandırdığını ve uranyum zenginleştirerek nükleer silah geliştirdiğini öne sürüyor. İsrail ayrıca İran'ın Lübnan Hizbullahı'nı yeniden silahlandırdığını da savunuyor. Tahran ise nükleer silah geliştirme iddialarını reddederken, balistik füze programının sadece savunma amaçlı olduğunu belirtiyor.

Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nden (INSS) kıdemli araştırmacı ve eski Mossad yetkilisi Sima Shine, İsrail'in balistik füze ve nükleer tesislere yönelik olası saldırı planlarını protestolar nedeniyle "askıya aldığını" söylüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki eylemcilerin öldürülmesi veya idam edilmesi halinde ülkeye askeri müdahalede bulunma tehdidi savurmuştu. Tahran ise açıklamalara tepki göstererek böyle bir hamleye karşı misilleme yapılacağını bildirmişti.

Shine, ABD'nin protestolara yönelik tutumu nedeniyle İsrail'in şimdilik beklemede olduğunu belirtiyor:

İsrail'in Washington'ın liderliğini tercih etmesi gayet doğal. Başkan Trump seçenekleri değerlendirip bir sonraki hamlesini planlarken İsrail'in müdahale etmesi için pek bir neden yok.

Diğer yandan NBC'nin aktardığına göre İsrailli ve Arap yetkililer, henüz İran'a saldırmaması için Trump'ı ikna etmeye çalışıyor.

Kaynaklara göre, İran'ı daha da zayıflatmak için protestoların şiddetlenmesi bekleniyor. Ayrıca ABD ve İsrail'in düzenleyeceği olası bir ortak saldırının İranlıları birleştireceğinden çekinildiği aktarılıyor.

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf 28 Aralık'ta greve gitmişti.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre en az 2 bin 571 kişi eylemlerde hayatını kaybetti. Bunlardan 2 bin 403'ü gösterici, 147'si güvenlik güçleri ve hükümet destekçileri, 9'u protestolara katılmayan sivil ve 12'si 18 yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor.