John Bolton: Bağımsız bir Kürt devletini destekliyorum

Eski ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yürüttüğü askeri sürece ilişkin değerlendirmesinde, nihai hedefin “rejim değişikliği” olması gerektiğini söyledi. Bolton, Tahran’daki mevcut yönetim değişmediği sürece Orta Doğu’da kalıcı barış ve istikrarın mümkün olmayacağını savundu.

Rûdaw’a konuşan Bolton, Trump yönetimi içinde İran politikasına dair zaman zaman “kafa karışıklığı” bulunduğunu ifade ederken, geniş çaplı bir kara işgali ihtimalini düşük gördüğünü belirtti. Ancak İran’daki bazı kritik nükleer tesislerdeki materyallerin güvence altına alınması için özel kuvvetlerin sahaya inmesinin yüksek ihtimal olduğunu dile getirdi.

Bolton, Pentagon’un İran operasyonlarına ilişkin 200 milyar dolarlık bütçe talebine de değinerek bunun yalnızca operasyon maliyeti olmayabileceğini, aynı zamanda askeri stokların yeniden doldurulmasıyla ilgili olabileceğini söyledi.

Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik

Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin öncelikli hedeflerden biri olduğunu vurgulayan Bolton, deniz piyadelerinin bölgeye sevkiyle birlikte ticari gemilerin daha güvenli şekilde geçiş yapabileceğini ifade etti. Boğazın açık tutulmasının küresel enerji güvenliği açısından kritik olduğunu söyledi.

Körfez ülkeleri ve Çin vurgusu

İran’ın saldırılarının büyük kısmının İsrail ya da ABD üslerinden ziyade Körfez ülkelerini hedef aldığını belirten Bolton, bunun “Tahran’ın gerçek niyetini ortaya koyduğunu” savundu. Bu durumun Körfez ülkelerini ABD ile daha yakın işbirliğine yönelteceğini ifade etti.

Bolton ayrıca Körfez petrol akışının kesilmesinin Çin ekonomisi üzerinde kısa vadede ciddi etkiler yaratacağını, Pekin yönetimini alternatif enerji kaynaklarına yönelmeye zorlayacağını dile getirdi.

“Etnik dinamikler rejim üzerinde baskı yaratabilir”

İran’daki iç dengelere de değinen Bolton, rejimin içeriden zayıflatılmasında etnik grupların ve muhalefetin önemine dikkat çekti. Uzun süredir bağımsız bir Kürt devletini desteklediğini hatırlatan Bolton, Kürtler, Azeriler, Beluçlar ve diğer etnik gruplara verilecek desteğin Devrim Muhafızları üzerindeki baskıyı artırabileceğini söyledi.

Bolton, İran rejiminin ayakta kalması halinde nükleer programını yeniden inşa edeceğini ve bölgedeki vekil güçlerini tekrar güçlendireceğini öne sürdü. “Eğer rejim yerinde kalırsa, kısa süre sonra savaştan önceki noktaya geri döneriz” diyen Bolton, mevcut hedeflere ulaşmak için operasyonların sürdürülmesi gerektiğini savundu.

İran’daki muhtemel iç çözülme

Bolton, İran güvenlik kurumlarının ciddi kayıplar verdiğini belirterek, bu durumun rejim içinde çatlaklara yol açabileceğini ifade etti. Rejimin kendisini savunamaması halinde iç çözülme ihtimalinin artacağını ve muhalefete geçişlerin hızlanabileceğini söyledi.

ABD-İsrail koordinasyonu ve Avrupa

İsrail ve ABD arasındaki koordinasyonun “oldukça güçlü” olduğunu düşündüğünü söyleyen Bolton, karşılıklı operasyonların uyumlu şekilde yürütüldüğünü belirtti. Avrupa ülkelerinin ise Hürmüz Boğazı için önerilen koalisyona temkinli yaklaşmasının, savaşın çıkar boyutunun yeterince anlatılamamasından kaynaklandığını ifade etti.

Kürtler ve İran’ın geleceği

İran’daki Kürt nüfusuna da değinen Bolton, uzun süredir bağımsız bir Kürt devletine destek verdiğini yineledi. İran rejimi sonrası süreçte bölgedeki tüm halkların kendi siyasi geleceklerini belirlemesi gerektiğini söyledi. Ancak bunun zamanlamasının erken değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı.

Hava operasyonlarının tek başına rejimi tamamen devirmese bile ciddi şekilde zayıflatabileceğini belirten Bolton, Devrim Muhafızları ve bağlı yapıların zayıflamasının içeride çözülmeyi hızlandırabileceğini ifade etti.

“Rejim değişikliği ertelenirse tehdit sürer”

Bolton, İran’da rejim değişikliği hedefi gerçekleşmezse nükleer programın ve bölgesel vekil güçlerin yeniden güçleneceğini savunarak, bunun uluslararası güvenlik için yeniden tehdit oluşturacağını söyledi.