Mustafa Özçelik: 11 Mart 1970 Otonomi Anlaşması Kürt Milletinin Tarihi Bir Kazanımıdır

11 Mart 1970 Otonomi Anlaşması’nın üzerinden 56 yıl geçti.

Güney Kürdistan’da Eylül Devrimi’nin başlamasının ardından, ödenen büyük bedeller neticesinde Baas Partisi yönetimindeki Irak Devleti; KDP (Kürdistan Demokrat Partisi) ve Kürdistan Devrimi Lideri Ölümsüz Mele Mustafa Barzani ile bir anlaşma imzalamak zorunda kaldı.

11 Mart 1970 Otonomi Anlaşması ile Kürt milleti ve Kürdistan halkı, Güney Kürdistan’da otonomi (özerklik) hakkını elde etti.

2005 yılında Güney Kürdistan’ın federal kazanımı Irak Anayasası’nda yer alana dek; Kürdistan’ın 200 yıllık özgürlük mücadelesinde ilk kez 11 Mart 1970 Otonomi Anlaşması ile Kürt milletinin ulusal, demokratik hakları ve siyasi statüsü, Kürdistan’ın bir parçasını işgal eden bir devletin anayasasında resmi olarak kabul edilmiştir.

11 Mart 1970 Otonomi Anlaşması; tarihi bir kazanım olmasının yanı sıra, Kürdistan özgürlük mücadelesinin yaklaşık 200 yıllık bedellerinin, kararlılığının, sabrının, emeğinin, tecrübesinin ve sadakatinin bir meyvesidir.

Bu anlaşma, kendi kaderini tayin etme yolunda bir işgalci tarafından resmen kabul edilen bir temel ve başlangıçtı.

Anlaşmaya göre:

Otonomi Parlamentosu kurulacaktı.

Güney Kürdistan topraklarının yarısını oluşturan üç ilde (Erbil, Süleymaniye, Duhok) otonomi yönetimi Erbil merkezli olarak yürütülecekti.

Kerkük, Musul çevresi ve diğer bölgelerin statüsü ise daha sonra netleştirilecekti.

Kürtçe, Arapça ile birlikte resmi dil olarak kabul edildi.

Kürt milleti, Irak Devleti’nin yönetiminde resmi bir ortak olarak kabul edildi ve Bakanlar Kurulu'nda 5 Kürt bakan yer aldı.

Baas Rejimi anlaşma maddelerini uygulamak istemedi ve çeşitli yöntemlerle anlaşmayı ihlal etti. Bu niyet ve politikalar sonucunda 1974 yılında Saddam Hüseyin anlaşmayı yok sayarak Kürt bakanları görevden aldı. Bu adımlar nedeniyle Kürdistan Devrim Liderliği, yeniden silaha sarılmak ve ayaklanmak zorunda kaldı.

11 Mart Otonomi Anlaşması ve Mele Mustafa Barzani liderliğindeki Kürdistan Devrimi yönetimi, halkın kendi kendini yönetme mücadelesinde büyük bir tecrübe olmuş ve birçok ulusal, tarihi kazanımı beraberinde getirmiştir.

1946’da ilan edilen ancak ne yazık ki İran Devleti tarafından yıkılan Doğu Kürdistan’daki Kürdistan Cumhuriyeti (Mahabad) sonrası, Güney Kürdistan Otonomi tecrübesi de Kürdistan özgürlük duvarının örülmesinde en temel taşlardan biri olmuştur.

Bugün Irak Federal Anayasası'nda kabul edilen ve dünya devletleri tarafından resmen tanınan Güney Kürdistan Federal Bölgesi; 11 Mart 1970 Otonomi Anlaşması'nın ve tüm Kürdistan özgürlük davası mücadelesinin bir ürünüdür.

Anlaşmanın 56. yıl dönümünde; bu anlaşmanın mimarı ölümsüz lider Mele Mustafa Barzani’yi, emeği geçen tüm peşmergeleri, mücadele insanlarını ve tüm Kürdistan şehitlerini saygıyla anıyoruz.

Mustafa Özçelik

Kürdistan Yurtseverler Partisi (PWK) Genel Başkanı