Rojhılat’taki Kürt Partilerinden İttifak: İran İçinde Federal Yapı Vurgusu

Rojhılat’ta (Doğu Kürdistan) faaliyet gösteren Kürt siyasi örgütleri, yeni bir ittifak kurduklarını açıklarken, yayımlanan ortak metinde geleceğe dair siyasi model de ortaya kondu. İran Kürdistanı’nda faaliyet yürüten beş parti, İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı adı altında birleşerek ortak mücadele kararı aldıklarını duyurdu.

Federal Yapı Vurgusu

İttifakın yayımladığı ortak bildirgede, İran içinde federal bir yapı temelinde “İran Kürdistan Bölgesi” kurulmasının hedeflendiği ifade edildi. Metinde, ittifakın temel amaçlarının İran İslam Cumhuriyeti’nin devrilmesi için mücadele etmek, Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkını elde etmek ve Doğu Kürdistan’da Kürt ulusunun siyasi iradesine dayalı ulusal ve demokratik bir yapı kurmak olduğu belirtildi.

Açıklamada ayrıca İran’daki diğer halkların rejime karşı yürüttüğü mücadelelere destek verildiği vurgulanarak, ülke genelinde siyasi partiler ve sivil toplum örgütleri arasında koordinasyon ve ortak mücadelenin gerekliliğine dikkat çekildi. Demokratik bir geçiş süreci çağrısı yapılırken, kurulacak her türlü ittifakın temelinde ulusal hakların tanınması, demokrasinin kabulü ve diktatörlüğün reddi ilkelerinin yer alması gerektiği ifade edildi.

Demokratik Haklar ve Eşitlik Mesajı

Ortak metinde çevrenin korunması, sosyal adalet, kadın-erkek eşitliği, serbest seçimler ve Kürdistan’daki tüm ulusal ve dini toplulukların haklarının güvence altına alınması gibi ilkeler de ittifakın temel yaklaşımı olarak sıralandı. Doğu Kürdistan’da demokratik bir yönetim sisteminin kurumsallaştırılmasının hedeflendiği belirtildi.

İttifakı Oluşturan Partiler

Yeni oluşum şu partilerden meydana geliyor:

İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ)

Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK)

Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK)

Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komele)

İran Kürdistanı Mücadele Örgütü (Sazman-ı Xebat)

İran İçinde Federal Kürdistan Hedefi

Uzmanlara göre bildirgede yer alan ifadeler, bağımsızlıktan ziyade İran sınırları içinde federal statüye sahip bir Kürdistan modelinin hedeflendiğini gösteriyor. Metinde “ulusal ve demokratik yapı” ile “kendi kaderini tayin hakkı” vurgularının birlikte kullanılması, siyasi çözüm perspektifinin federasyon temelli kurgulandığı şeklinde yorumlanıyor.

Bu yaklaşımın, İran’daki muhalefet güçleriyle ortak zemin oluşturmayı kolaylaştırmayı amaçladığı ve uluslararası meşruiyet açısından daha uygulanabilir bir siyasi hedef olarak değerlendirildiği belirtiliyor. İttifakın açıklaması, İran’da olası bir rejim değişikliği senaryosunda Kürt siyasi hareketinin nasıl bir yönetim modeli öngördüğünü ortaya koyması açısından önem taşıyor.