Sessiz kazanan: Mesud Barzani’nin yükselen bölgesel etkisi

Al Majalla dergisinden gazeteci İbrahim Hamidi’nin analizine göre, Suriye’deki son askerî ve siyasi gelişmelerin gölgesinde Kürdistan Bölgesi lideri Mesud Barzani’nin etkisi sessiz fakat belirleyici biçimde artarken, Erbil bölgesel aktörler arasında yeni bir diplomatik merkez haline geliyor.

İbrahim Hamidi’nin analizi şöyle:

Mesud Barzani, Suriye ordusu ile DSG arasındaki çatışmalar ve ardından yürütülen müzakerelerin gölgesinde, sahnede sessiz ama etkili bir aktör olarak öne çıkıyor. Uzun yıllara yayılan siyasi hazırlık süreci, onu Şam’dan Washington’a, Ankara’dan DSG’ye kadar farklı taraflar için kabul edilebilir bir arabulucu konumuna taşıdı. Bu süreçte Erbil, çakışan çıkarların ortasında nadir bir uzlaşma noktası haline geldi.

Bu değişimin ilk somut işaretlerinden biri, Barzani’nin üstlendiği arabuluculuk rolünün çeşitli taraflarca kabul edilmesi oldu. Erbil’in, DSG komutanı Mazlum Abdi ile ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Tom Barrack arasında görüşmelere ev sahipliği yapması, Kürdistan Bölgesi’nin Suriye’nin kuzeydoğusunun(Rojava) geleceğini şekillendiren başlıca diplomatik merkezlerden biri haline geldiğini gösterdi.

Sahada sembolik değişim

Rojava’nın bazı bölgelerinde Barzani posterleri ve Kürdistan bayraklarının görülmesi, uzun yıllar Abdullah Öcalan sembollerinin hâkim olduğu alanlarda yön değişimine işaret eden sembolik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bu dönüşüm, Kürdistan Bölgesi ile bağlantılı yardım kuruluşlarının ekonomik zorluk yaşayan bölgelere insani yardım ulaştırmasıyla da güçlendi.

Sınır hattındaki Semalka geçiş noktası ise DSG kontrolündeki bölgelerin dış dünyaya açılan ana kapısı olmayı sürdürüyor. Bu durum Erbil’e pratik bir koz sağlarken, gelecekteki olası siyasi düzenlemelerde bölgeyle koordinasyonu zorunlu kılıyor.

Washington’un değişen hesapları

ABD’nin Suriye ve Irak’taki askerî varlığını kademeli olarak azaltması ve bazı üslerden çekilmeye başlaması, Erbil’deki Amerikan varlığının önemini artırdı. Bu gelişme, Washington’un bölgedeki stratejik hesaplarında Irak Kürdistan Bölgesi’nin rolünün yükseldiğine işaret ediyor.

Siyasi açıdan ise PKK çizgisindeki aktörlerin etkisinin sınırlanması, Barzani’ye yakın çizgideki yapıların yükselmesine alan açabilir. Bu yaklaşım, Türkiye ve Batı ile daha uyumlu ilişkiler kurulabileceği beklentisiyle destek görüyor.

Zorlu süreç devam ediyor

Buna rağmen Barzani’nin önünde önemli sınamalar bulunuyor. Suriye iç dengeleri kırılganlığını korurken, uluslararası güç dengeleri hızlı değişebiliyor. Kürt siyasi sahnesindeki rekabet de sürecin belirsizliğini artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Yine de mevcut tablo, Erbil’in genişleyen rolünün meyvelerini toplamaya başladığını gösteriyor. Barzani ise yeni etkisini öne çıkarmak yerine düşük profilli bir yaklaşım benimsemeyi tercih ediyor; manşetlerde sık görünmese de bölgesel anlaşmaların satır aralarında etkisini hissettiriyor.