ABD Arabuluculuğunda Suriye–İsrail Teması: Şam’da İsrail Büyükelçiliği Gündemde

ABD arabuluculuğunda Suriye ve İsrailli yetkililerin yakın zamanda bir araya gelmesi bekleniyor. i24NEWS English’e konuşan ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şar’a’ya yakın bir kaynak, görüşmelerin Paris’te yapılabileceğini ve Şam ile Kudüs arasında bir güvenlik anlaşmasının sonuçlandırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Suriye tarafına yakın kaynağa göre, görüşmeler yalnızca güvenlik başlığıyla sınırlı kalmayacak; iki ülke arasındaki tampon bölgelerde ortak stratejik ve ekonomik projeler de masaya yatırılacak.

Kaynak, görüşmelerdeki iyimser havaya dikkat çekerek, Suriye’nin İbrahim Anlaşmaları’na katılımı yönünde kaydedilen ilerleme nedeniyle yıl sonuna kadar Şam’da bir İsrail büyükelçiliği açılmasının dahi konuşulduğunu ifade etti.

Aynı kaynağa göre, Suriye’nin ilk planı yalnızca bir güvenlik anlaşması imzalamak ve diplomatik statüsü olmayan bir İsrail irtibat ofisini Şam’da açmakla sınırlıydı. Ancak ABD’nin, özellikle de Başkan Donald Trump’ın baskısı ve Şam yönetimindeki artan diplomatik açılım nedeniyle sürecin hızlandığı belirtiliyor.

Kaynak, Şam yönetiminin güney Suriye’de Dürzilerle, kuzeydoğuda Kürtlerle varılan mutabakata benzer bir entegrasyon anlaşmasına ulaşması ve İsrail’in Suriye’nin birlik ve toprak bütünlüğüne saygı taahhüdünde bulunması hâlinde, Ahmed el-Şar’a’nın İsrail’le ilişkileri yalnızca güvenlik anlaşmasıyla sınırlı tutmayarak diplomatik ilişkilere ve Şam’da İsrail büyükelçiliği açılmasına da açık olacağını söyledi.

Kaynağın aktardığına göre, el-Şar’a hükümeti İsrail’le barış sürecini ilerletmek için Golan Tepeleri’nin 25 yıllığına kiralanmasını içeren bir uzlaşıyı da tartışıyor. Bu modelin, Ürdün ile İsrail arasında geçmişte imzalanan sınır anlaşmasına benzer şekilde, bölgenin “Barış Bahçesi” adı altında ortak ekonomik projelere açılmasını öngördüğü ifade ediliyor.

Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şar’a’yı bir barış anlaşması imza töreni için bir araya getirmeyi hedeflediği de iddia ediliyor.

Öte yandan İsrail’in, bugüne kadar Golan Tepeleri’nin herhangi bir bölümünü geri vermeyi defalarca reddettiği hatırlatılıyor.

Aynı kaynak, Şam yönetiminin iç politikada da önemli bir adım atarak, idari yetkilerin genişletildiği yeni bir yerel yönetim modeli üzerinde çalıştığını belirtti. Bu sistemin, Dürziler, Kürtler, Aleviler ve diğer azınlıklarla süregelen anlaşmazlıkların çözümüne katkı sunmasının hedeflendiği ifade edildi.