ABD Senatosu'ndan Trump'ın savaş yetkisine sınırlama

ABD Senatosunda yapılan oylamada, 4 Cumhuriyetçi senatörün de desteğiyle, Trump'a Amerikan ordusunun İran'a karşı saldırılarını durdurması yönünde irade gösteren Temsilciler Meclisi kararı kabul edildi.

Söz konusu oylama, Cumhuriyetçi senatörler Alaska'dan Lisa Murkowski, Maine'den Susan Collins, Kentucky'den Rand Paul ve Louisiana'dan Bill Cassidy'nin Demokratlara destek vermesiyle, Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato'dan 50'ye karşı 48 oyla geçti.

Ayrıca, Kentucky Cumhuriyetçi Senatörü Mitch McConnell'ın yakın zamanda açıklanmayan bir rahatsızlık nedeniyle hastaneye kaldırılması ve Pensilvanya Cumhuriyetçi Senatörü Dave McCormick'in de oylamaya katılmamasıyla Demokratlar üstünlük sağladı.

Tasarı, Trump yönetiminin İran'a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi veya yeni bir askeri harekata girişebilmesi için Kongre'den onay almasını öngörüyor. Ancak ABD'ye ya da müttefiklerine yönelik doğrudan ve acil bir tehdit bulunması halinde başkanın tek taraflı hareket etmesine imkan tanıyor.

Senato Demokrat Lideri Chuck Schumer, oylamanın ardından yaptığı açıklamada Amerikalıların "Trump'ın İran'daki tarihi hatasının bedelini ödediğini" belirterek, "Bu, Amerika'nın şimdiye kadar yaptığı en kötü dış politika girişimlerinden biri olarak tarih kitaplarına geçecek" dedi.

Karar büyük ölçüde sembolik nitelik taşıyor ve doğrudan bağlayıcı bir yasal sonuç doğurmuyor. Tasarı, "eşzamanlı karar" (concurrent resolution) statüsünde olduğu için Başkan Trump'ın imzasına sunulmayacak. Buna rağmen karar, Kongre'de Trump'ın İran politikasına yönelik artan rahatsızlığın ve yeni bir savaşın genişletilmesine yönelik endişelerin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Trump ise Senato'nun kararına sert tepki gösterdi. Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda kararı "anlamsız ve zamansız" olarak nitelendiren Trump, "İran'ı diz çöktürdüm ve teslim olmaya hazır hale getirdim. Buna rağmen Senato benim yetkilerimi sınırlandırmaya çalışıyor" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca kararın yürüttüğü operasyonları zorlaştıracağını savunarak, "Ama ne olursa olsun bu işi tamamlayacağım. Çünkü her zaman kazanırım" dedi.

Kararı destekleyen senatörler ise ABD Anayasası'na göre savaş ilan etme yetkisinin başkana değil Kongre'ye ait olduğunu vurguluyor. Trump yönetimi ise bu tür girişimlerin anayasal olmadığını ve başkanı bağlayıcı nitelik taşımadığını savunuyor.

Oylama, Pentagon'un İran savaşı nedeniyle kullanılan mühimmat stoklarının yenilenmesi ve askeri hazırlıkların sürdürülmesi amacıyla Kongre'den yaklaşık 80 milyar dolarlık ek bütçe talep ettiği bir dönemde gerçekleşti. Bu durum, Washington'da İran politikasına ilişkin tartışmaları daha da derinleştirmiş durumda.