Ateşkes temasları ve Hürmüz baskısı: İran savaşı kritik eşiğe girdi

ABD, İsrail ve İran arasında süren savaş, ilk saldırıların ötesine geçerek askeri baskı, diplomasi, enerji piyasaları ve iç siyasi dengelerin aynı anda devreye girdiği kritik bir evreye ulaştı. Sahada çatışmalar sürerken, perde arkasında ateşkes temaslarının da hız kazandığı bildiriliyor.

Diplomatik kaynaklara göre Washington, Tahran’a dolaylı kanallar üzerinden ateşkes önerisi iletti. Pakistan, Mısır ve Türkiye gibi ülkelerin arabuluculuk rolü üstlendiği belirtiliyor. Ancak İran, resmi müzakerelerin başladığını reddederken; güvenlik garantileri, tazminat ve Hürmüz Boğazı’ndaki konumunun tanınması gibi şartlarını sertleştirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın hızlı hareket etmesini isterken; Tahran sahadaki askeri ve deniz gücünü kullanarak müzakere pozisyonunu güçlendirmeye çalışıyor. Bu durum, tarafların aynı anda hem çatıştığı hem de pazarlık yürüttüğü klasik “zorlayıcı diplomasi” sürecine işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı kilit noktada

Savaşın en kritik başlıklarından biri olmaya devam eden Hürmüz Boğazı’nda normal geçiş rejimi henüz sağlanmış değil. İran’ın bazı gemilere izin verirken diğerlerini kısıtladığı “seçici geçiş” uygulaması, küresel ticaret akışını ciddi şekilde aksatıyor.

Bu durum enerji piyasalarına da yansıdı. Petrol ve doğalgaz fiyatlarında sert artışlar yaşanırken, Asya’dan Avrupa’ya uzanan tedarik zincirleri baskı altında. Birçok ülke acil enerji önlemleri alırken, savaşın ekonomik etkileri günlük yaşam maliyetlerine kadar yansımaya başladı.

İran, İsrail’e yönelik füze ve İHA saldırılarını sürdürürken, İsrail de İran’daki askeri ve stratejik hedefleri vurmaya devam ediyor. Bu karşılıklı saldırılar, tarafların hem askeri hem de siyasi olarak “geri adım atmadığı” mesajını verme çabasının bir parçası olarak görülüyor.

İran içinde ise tablo karmaşık. Altyapı ve askeri kayıplara rağmen rejim iç güvenliği sağlamayı sürdürüyor. Uzmanlara göre savaşların sonlanması için sadece askeri kapasitenin değil, aynı zamanda iç kontrolün de zayıflaması gerekiyor.

Körfez ve ABD’de baskı artıyor

Körfez ülkeleri çatışmanın sona ermesini isterken, İran’ın zayıflamadan masadan kalkmasına da karşı çıkıyor. Bu durum bölgede hem tırmanma korkusunu hem de ateşkese yönelik şüpheleri artırıyor.

ABD’de ise yükselen enerji fiyatları ve savaşın uzama ihtimali, Donald Trump yönetimi üzerindeki iç siyasi baskıyı artırıyor. Washington, İran’a baskıyı sürdürürken daha geniş bir savaşa sürüklenmemeye çalışıyor.

Önümüzdeki günlerde çatışmaların tamamen durmasından ziyade, diplomasi ile askeri gerilimin eş zamanlı ilerlemesi bekleniyor. Analistler, savaşın artık yalnızca askeri değil, aynı zamanda siyasi ve ekonomik bir denge mücadelesine dönüştüğüne dikkat çe