Avrupalılar mollalara karşı durmaktan neden korkuyor?

Avrupa’nın ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarına mesafeli yaklaşımı, bazı yorumcular tarafından kıtanın jeopolitik güç olarak zayıfladığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu görüşe göre, Avrupa hükümetlerinin temkinli tutumu yalnızca diplomatik kaygılardan değil, aynı zamanda iç güvenlik riskleri ve toplumsal gerilimlerden kaynaklanıyor.

ABD’li senatörden sert eleştiri

ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Avrupa’nın İran karşısındaki tutumunu sert sözlerle eleştirdi.

Graham, Batı Avrupa’nın “kötülükle yüzleşme konusundaki kararlılığını kaybettiğini” savunarak, Avrupalı müttefiklerin bu konuda “yetersiz ve isteksiz” davrandığını söyledi.

Bazı yorumcular ise Avrupa’nın temkinli tutumunun yeni olmadığını belirtiyor. Örneğin İspanya’nın geçmişte IŞİD’e karşı kurulan uluslararası koalisyona katılımının da sınırlı olduğu hatırlatılıyor.

Avrupa liderleri “gerilimin artmasından” endişeli

İran’a yönelik saldırıların başlamasının ardından birçok Avrupa lideri gerilimin büyümesinden duydukları endişeyi dile getirdi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İran’daki gelişmeler konusunda “tırmanma riskinden” endişe duyduklarını belirtti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise taraflara “azami itidal” çağrısında bulundu.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez de ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “tek taraflı askeri eylem” olarak nitelendirerek eleştirdi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar ise Madrid yönetimini “İran’ın yanında durmakla” suçladı.

Terör saldırıları ve iç güvenlik kaygıları

Avrupa’daki bazı analistler, hükümetlerin İran’a karşı daha sert bir tutum almamasının nedenlerinden birinin iç güvenlik endişeleri olduğunu savunuyor.

1980’li yıllarda İran bağlantılı olduğu belirtilen saldırılar Paris ve Madrid’de çok sayıda kişinin ölümüne yol açmıştı. Bu tür olaylar, Avrupa’nın İran’la doğrudan bir çatışmaya girmekten kaçınmasının sebeplerinden biri olarak gösteriliyor.

Ayrıca Avrupa şehirlerinde yaşanabilecek olası protestolar ve radikal saldırılar da hükümetlerin temkinli davranmasına yol açan faktörler arasında sayılıyor.

Avrupa’da siyasi ve toplumsal tartışma

Bazı yorumcular, Avrupa’da yaşayan Müslüman nüfusun büyüklüğünün ve Orta Doğu’daki gelişmelerin iç politikaya etkisinin de hükümetlerin tutumunu etkilediğini ileri sürüyor. Tahminlere göre Avrupa’da yaklaşık 46 milyon Müslüman yaşıyor.

Bu durumun, Orta Doğu’daki çatışmaların Avrupa toplumlarına yansıma ihtimalini artırdığı değerlendiriliyor.

“Avrupa’nın jeopolitik rolü sorgulanıyor”

Eleştirmenler, Avrupa’nın İran krizi karşısındaki tutumunun kıtanın küresel siyasetteki rolüne ilişkin daha geniş bir tartışmayı tetiklediğini savunuyor.

Bu görüşe göre, Avrupa ülkeleri ABD ve İsrail’in askeri stratejisine destek vermek yerine diplomasi ve gerilimi düşürmeye odaklanmayı tercih ediyor. Destekleyenler ise bu yaklaşımın yeni bir bölgesel savaşın büyümesini önlemeyi amaçladığını savunuyor.