PJAK’tan PKK ve silah bırakma sürecine ilişkin açıklama

PJAK, PKK’nin Doğu Kürdistan’daki askeri kanadı olduğu yönündeki değerlendirmeleri reddederek kendisini bağımsız bir örgüt olarak tanımladı. Örgüt, İran hükümetiyle görüşme kapısını da kapatmadığını açıkladı.

PKK’nin Abdullah Öcalan’ın çağrısı doğrultusunda silah bırakma kararı almasının ve YPG’nin Suriye’de Savunma Bakanlığına katılmasının ardından Türkiye, PJAK’ın da kendisini feshetmesi ve silah bırakması çağrısında bulunuyor.

Türkiye, PKK’ye bağlı olduğu değerlendirilen tüm silahlı grupların silah bırakması gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım, Öcalan’ın 27 Şubat 2025’te yaptığı silah bırakma çağrısına dayandırılıyor. PJAK ise PKK ile herhangi bir bağı olmadığını ve bağımsız hareket ettiğini belirtiyor.

PJAK: Bağımsız bir örgütüz

PJAK Sözcüsü Rêwar Avdanan, Kürt bir siyasi parti veya silahlı örgütün silah bırakmasının PJAK’ı bağlamadığını belirterek, “Biz bağımsız bir örgütüz. Kararlarımız İran’daki siyasi koşulların gelişimine göre şekillenir” dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Temmuz ayında yaptığı bir açıklamada, ABD ve İsrail’in İran’daki Kürt güçleri üzerinden İran’a karşı yeni bir savaş cephesi oluşturmak istediğini, ancak Türkiye’nin buna engel olduğunu ileri sürdü. Arakçi, Kasım 2025’te Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ı kabulü sırasında ise PKK’nin silah bırakmasını desteklediklerini söyledi.

Türkiye PJAK’ın da silah bırakmasını istiyor

Türkiye, PKK’nin feshedilmesi halinde PJAK’ın Kandil’de varlığını sürdürmesine karşı çıkıyor. Ankara’ya göre PKK’nin feshedilmesi ancak PKK ile bağlantılı olduğu değerlendirilen diğer silahlı yapıların da silah bırakmasıyla anlam kazanabilir.

Ankara Üniversitesi araştırmacısı Muhammed Rıza Hayet, DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, bir örgütün kendisini feshettiğini açıklamasına rağmen aynı bölgede, aynı imkanlarla ve aynı ideolojiyle faaliyetlerini sürdürmesinin yalnızca isim değişikliğinden ibaret olacağını belirtti.

Türk yetkililere göre PKK’nin resmen feshedilmesi ve bazı üyelerinin Türkiye’ye dönmesinin ardından PJAK’ın mevcut haliyle faaliyetlerini sürdürmesi, PKK’nin farklı bir isim altında varlığını devam ettirmesi anlamına gelebilir.

PJAK Sözcüsü Avdanan ise örgütün PKK’den bağımsız olduğunu vurgulayarak, PKK’nin Kandil’deki varlığında yaşanabilecek herhangi bir değişikliğin PJAK’ın faaliyetlerini sona erdirmeyeceğini söyledi. Avdanan, PJAK’ın faaliyetlerinin Türkiye’ye değil İran’a karşı olduğunu ve örgütün geçmişte ve bugün Türkiye ile Irak’ın iç güvenliği açısından tehdit oluşturmadığını savundu.

PJAK’tan silah desteği iddialarına yanıt

Avdanan ayrıca PJAK’ın ABD veya başka bir ülkeden silah aldığı yönündeki iddiaları reddetti ve bu yöndeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Muhammed Rıza ise Türkiye’nin temel kaygısının, PKK’nin silah bırakmasının ardından elindeki silah ve imkanların PJAK’a aktarılması olduğunu öne sürdü. Rıza’ya göre Ankara, bu nedenle PJAK’ın da silah bırakmasını istiyor.

PJAK, İran’la görüşmeye açık

Öcalan’ın PKK ve PKK’ye bağlı tüm gruplara silah bırakma çağrısının ardından Suriye Demokratik Güçleri (SDG) de PKK ile bağının olmadığını ve PKK’nin silah bırakma kararının kendisini kapsamadığını açıklamıştı. Ancak daha sonra SDG’nin Suriye hükümetiyle anlaşmaya vardığı ve Savunma Bakanlığı bünyesine katılma sürecine girdiği görüldü.

Türkiye’nin PJAK konusunda da benzer bir sürecin yaşanmasını istediği belirtiliyor.

PJAK Sözcüsü Avdanan ise İran’da Türkiye’deki sürece benzer bir siyasi değişim yaşanması halinde görüşme kapısını kapatmayacaklarını söyledi.

Avdanan, İran’ın merkeziyetçi yapıdan uzaklaşması, siyasi programını değiştirmesi ve aşağıdan yukarıya demokratik değişim gerçekleştirmesi halinde bunu olumlu karşılayacaklarını, ancak şu ana kadar İran yönetiminde bu yönde bir irade görmediklerini ifade etti.

PKK ve PJAK’ın siyasi yaklaşımları farklı

Metinde ayrıca PKK ile PJAK’ın siyasi yaklaşımlarındaki farklılığa dikkat çekiliyor. PKK’nin devlet, özerklik ve federalizm kavramlarına mesafeli olduğu; demokratik bir devlet yapısı içerisinde Kürtlerin haklarının güvence altına alınmasını savunduğu belirtiliyor.

PJAK’ın ise Abdullah Öcalan’ın geliştirdiği “demokratik konfederalizm” anlayışını benimsediği ifade ediliyor.