Celal Temel'in "49'ların Hikâyesi" kitabı yayımlandı

Celal Temel tarafından kaleme alınan "49'ların Hikâyesi Öncesi, Dava Süreci, Sonrası", İsmail Beşikçi Vakfı Yayınları etiketiyle yayımlandı. Kitap, Türkiye'de Kürt siyasi ve toplumsal tarihinin önemli kırılma noktalarından biri olarak kabul edilen "49'lar Davası"nı kapsamlı biçimde ele alıyor.

Demokrat Parti iktidarının son döneminde, 1959 yılında gelişen Kürt uyanışının ardından başlatılan operasyonlar sonucu, yarısı üniversite öğrencisi olmak üzere 50 kişi gözaltına alınarak tutuklandı. İstanbul Harbiye'deki tek kişilik hücrelerde tutulan sanıklardan Mehmet Emin Batu'nun cezaevinde yaşamını yitirmesiyle, dava kamuoyunda "49'lar Davası" olarak anılmaya başlandı. Daha sonra iki kişinin daha davaya eklenmesiyle toplam 51 kişi yargılandı. Resmî makamların dava adında "Kürt" veya "Kürdistan" ifadelerini kullanmaması nedeniyle, gazetecilerin kullandığı "49'lar Davası" ismi kamuoyunda yerleşti.

Celal Temel, mevcut arşiv belgelerinin yanı sıra yeni ulaşılan kaynaklar, tanıklarla ve sanık yakınlarıyla yaptığı görüşmelerden yararlanarak, dava hakkında bugüne kadar aktarılan eksik ve hatalı bilgileri yeniden değerlendiriyor. Eser, tutuklamalara giden süreci, yargılama aşamasını, dava sonrasındaki gelişmeleri ve 49'lar Davası'nın Kürt ulusal mücadelesi üzerindeki etkilerini ayrıntılı biçimde inceliyor.

Kitabın son bölümünde davada yargılanan 51 kişinin kısa biyografilerine yer verilirken, dava öncesi ve sonrasındaki yaşam öyküleri de ele alınıyor. Cezaevinde yaşamını yitiren ve "Davanın Şehidi" olarak anılan Mehmet Emin Batu için ise özel bir bölüm ayrılmış durumda.

1931 doğumlu Naci Kutlay, 1934 doğumlu Ziya Acar ve 1937 doğumlu Mehmet Aydemir, davanın hayatta olan isimleri arasında yer alıyor. Eser, hem dönemin siyasal atmosferine ışık tutması hem de Türkiye'deki Kürt siyasal tarihine ilişkin önemli bir başvuru kaynağı sunması bakımından dikkat çekiyor.