Hürmüz krizinde kritik 48 saat: Trump’tan İran’a sert uyarı

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı krizinin sona ermesine ilişkin müzakerelerin olumlu ilerlediğini belirterek, İran’a sert bir uyarıda bulundu. Trump, Tahran’ın görüşmelerden geri adım atması halinde “eşi benzeri görülmemiş bir askeri yıkımla” karşı karşıya kalacağını söyledi.

Trump, Los Angeles’ta gazetecilere yaptığı açıklamada İran’la yürütülen görüşmelerin “çok iyi ilerlediğini” belirtti. Önümüzdeki 48 saatin hem taraflar hem de küresel piyasaların istikrarı açısından kritik olduğunu vurguladı.

Trump’ın iyimser açıklamaları, bölgenin yaklaşık iki haftadır ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından düzenlenen yoğun saldırıların etkisi altında olduğu bir dönemde geldi. Washington’daki üst düzey yetkililer, askeri baskının Tahran’ı müzakere masasına dönmeye zorladığını savunurken, İran’ın öne sürülen şartları uygulama konusundaki tutumuna ilişkin soru işaretleri devam ediyor.

Krizin arabulucularından Katar da görüşmelerin ileri bir aşamaya ulaştığını doğruladı. Ancak Doha, kaydedilen ilerlemeye rağmen henüz nihai ve resmi bir anlaşmanın imzalanmadığını açıkladı.

Öte yandan İran, gelişmeleri Washington’dan farklı bir şekilde değerlendiriyor. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ABD’nin müdahalesine izin vermeyeceğini belirtirken, görüşmelerin yalnızca Umman ile yürütüldüğünü ve amacın geçici, güvenli bir geçiş güzergâhı oluşturmak olduğunu savunuyor.

Tarafların açıklamalarındaki bu farklılık, müzakere sürecinin ne kadar hassas olduğunu ortaya koyuyor. Tahran’ın, ABD karşısında geri adım atan taraf görüntüsü vermek istemediği değerlendiriliyor.

Mevcut kriz, taraflar arasında 18 Haziran’da varılan geçici anlaşmanın bozulmasının ardından başladı. ABD, İran’ı Hürmüz Boğazı’nda bazı ticari gemilere yönelik saldırılar düzenleyerek anlaşmayı ihlal etmekle suçladı. Washington bunun üzerine İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait komuta merkezleri, radar sistemleri ve askeri altyapılara yönelik bir dizi saldırı düzenledi.

Trump son açıklamasında, İran’a iyi niyet göstergesi olarak geçen hafta sonu İran topraklarına yönelik planlanan bazı saldırıları iptal ettiğini söyledi. Ancak ABD Başkanı, bu adımın karşılığında Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması ve her türlü nükleer tehdidin sona erdirilmesi şartını öne sürdü.

Trump, Fox News’e verdiği röportajda ise İran’a yönelik tehditlerini daha da sertleştirdi. ABD Başkanı, İran’ın müzakerelerden yeniden çekilmesi halinde “çok ağır bir şekilde vurulacağını” söyledi. Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nın ne pahasına olursa olsun açılacağını belirterek bunun diplomasi yoluyla gerçekleşmemesi halinde, Tahran’ın karşı koyamayacağı “ölümcül bir askeri güç” kullanılacağını ifade etti.