Irak'ta Yeni Dönem: Barrack'ın Masasındaki 3 Başlık

Iraklı gözlemciler ve uzmanlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack'ı Irak ve Suriye Özel Başkanlık Temsilcisi olarak görevlendirmesinin, Washington'ın Bağdat'a yaklaşımında yeni bir dönemin başlangıcına işaret ettiğini değerlendirdi.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Barrack'ın Türkiye Büyükelçiliği görevini sürdürürken aynı zamanda Irak ve Suriye dosyalarından da sorumlu olacağını duyurdu. Bu adım, Beyaz Saray'ın Irak'a yönelik siyasi ve güvenlik takibini üst seviyeye çıkarma ve dosyayı sınır güvenliği, enerji, yatırım, silahların devlet kontrolüne alınması ve İran'ın nüfuzu gibi bölgesel başlıklarla birlikte ele alma isteğinin göstergesi olarak yorumlandı.

Uzmanlara göre Barrack'ın seçimi tesadüfi değil. Trump'a yakın isimlerden biri olarak bilinen Barrack, Ortadoğu'da geniş ilişki ağlarına sahip bulunuyor. Daha önce Suriye ve Lübnan dosyalarında da rol üstlenen Barrack'ın, yalnızca Irak'a odaklanan geleneksel bir temsilciden ziyade, bölgedeki bağlantılı kriz alanları arasında hareket eden bir bölgesel temsilci olarak görev yapması bekleniyor.

Washington Irak'a Üç Başlık Üzerinden Bakıyor

Gözlemcilere göre ABD, Irak dosyasını üç temel başlık üzerinden değerlendiriyor:

• Silahlı gruplar ve silahların devlet kontrolüne alınması,
• İran'ın siyasi ve ekonomik kurumlar üzerindeki etkisinin azaltılması,
• Enerji, doğal gaz, elektrik ve bankacılık sektörlerinde ekonomik ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesi.

Siyasi araştırmacı Abdullah er-Rikabi, Trump yönetiminin Irak dosyasını geleneksel diplomatik kanallardan çıkararak doğrudan Beyaz Saray'a bağlı siyasi bir yönetim modeline taşımayı hedeflediğini söyledi.

Rikabi, Barrack'ın "ilişkiler ve anlaşmalar adamı" olarak Bağdat'a geldiğini belirterek, Washington'ın Irak hükümetinin İran ile doğrudan çatışmaya girmeden yeni bir denge kurup kuramayacağını test etmek istediğini ifade etti. Ancak ABD'nin aynı zamanda Irak'ın silahlı gruplar için açık bir alan olarak kalmasını da istemediğini vurguladı.

Türkiye Faktörü Dikkat Çekiyor

Rikabi'ye göre, Washington'ın Ankara Büyükelçisi'ni bu göreve getirmesi, Türkiye'nin Irak'a yönelik yeni Amerikan yaklaşımında önemli bir yere sahip olacağını gösteriyor.

Bu kapsamda sınır güvenliği, PKK ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile ilişkiler ve enerji-ticaret koridorlarının öne çıkacağı değerlendiriliyor. Bazı Iraklı ve Kürt siyasi çevrelerin ise Türkiye'nin artan etkisini iç dengeler açısından baskı unsuru olarak gördüğü belirtiliyor.

Silah Dosyası İlk Büyük Sınav Olacak

Barrack'ın önündeki en önemli dosyanın, silahların devlet kontrolüne alınması konusu olduğu ifade ediliyor. Irak'ta son dönemde bazı silahlı yapıların devlet kurumlarına entegre edilmesi tartışmaları yeniden gündeme gelirken, hükümet bu alanda ilerleme kaydettiğini göstermeye çalışıyor.

Buna karşılık bazı silahlı gruplar, "Direniş Ekseni" olarak adlandırılan yapı ile bağlantılı ideolojik ve siyasi gerekçelerle silahlarını bırakmaya yanaşmıyor.

"ABD'nin Irak'a Bakışı Değişiyor"

Irak'ın eski Fransa Büyükelçisi Gazi Faysal ise Barrack'ın atanmasının, ABD'nin Irak'a yönelik artan ilgisinin göstergesi olduğunu söyledi.

Faysal'a göre Washington, Irak'ı artık Ortadoğu'daki güvenlik ve istikrar denkleminde kilit bir unsur olarak görüyor. ABD'nin özellikle silahların devlet denetimine alınması, enerji yatırımları, sınır güvenliği, güvenlik iş birliği ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi gibi başlıkları yakından takip ettiği belirtildi.

Uzmanlar, Barrack'ın siyasi ve ekonomik baskı araçlarını birlikte kullanmasının beklendiğini ifade ediyor. ABD'nin Irak'taki nüfuz mücadelesini yalnızca silahlı gruplar üzerinden değil, aynı zamanda bankacılık sistemi, dolar işlemleri, mali transferler ve ticari ağlar üzerinden de yürüttüğü değerlendiriliyor.

Ancak uzmanlara göre Barrack'ın Irak'ta başarılı olması kolay olmayacak. Çünkü Irak'taki karmaşık siyasi dengeler, silahlı grupların siyasi ve ekonomik etkisi ile Bağdat-Erbil ilişkilerinin hassas yapısı, Washington'ın yeni stratejisinin önündeki en büyük sınavlar olarak görülüyor.