Şaneder Mağarası'nda 75 bin yıllık sır çözüldü: Tarihin bilinen en eski mızrak yarası

Nature Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırmaya göre Erbil’in Mergesor ilçesinde bulunan tarihi Şaneder Mağarası’nda yapılan kazılarda 75 bin yıllık Neandertal iskeletine ait yeni parçalar incelendi.

Bilim insanları, "Şaneder A" olarak adlandırılan bireyin sol kürek kemiğinde yaklaşık 15 milimetre çapında dairesel bir delik tespit etti. Üç boyutlu taramalar, bu izin taş uçlu silahların bıraktığı köşeli yaralardan farklı olarak, sivriltilmiş tahta bir mızrak darbesiyle oluştuğunu gösterdi.

Doğrudan kalbi hedef alan ve hızlı ölüme yol açan bu darbenin, insanlık tarihinde insanlar arası şiddette tahta silah kullanımına dair dünya genelindeki en eski doğrudan kanıt olduğu açıklandı.

Araştırmacılar, trajik sonuna rağmen Şanidar A'nın yaşamına dair çok çarpıcı bir dayanışma örneğine de ulaştı. İskeletteki diş kırıkları ve kafatasındaki ağır travma izleri, bu bireyin ölümünden en az bir yıl önce ciddi şekilde yaralandığını ortaya koydu.

Bireyin bu ağır yaraya rağmen en az bir yıl daha hayatta kalabilmiş olması; klan üyelerinin ona baktığını, beslediğini ve tedavi ettiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu durumun Neandertallerin gelişmiş sosyal bağlara ve empati duygusuna sahip olduğunun tartışmasız bir kanıtı olduğunu vurguladı.

Kalıntıların mağara girişindeki dev bir kayanın arkasında yer alan ve en az beş Neandertal bireyinin bulunduğu özel bir alanda kasıtlı olarak gömüldüğü tespit edildi. Bu durum, Neandertallerin ölülerini nesiller boyunca aynı yere bilinçli bir ritüelle defnettiği tezini güçlendirdi.

Cambridge Üniversitesi Kazı Heyeti Başkanı Prof. Graeme Barker ve Dr. Emma Pomeroy, Şaneder Mağarası’nın insanlığın ortak köklerini anlamada küresel bir kapı olduğunu belirterek, Kürdistan Bölgesi Hükümeti ile yürütülen bilimsel iş birliğinin tarihi keşiflere zemin hazırladığını ifade etti.