İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmak için 'dijital sis' kullandı

İran’ın elektronik savaş yöntemleri kullanarak dünyanın en kritik deniz ticaret yollarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz trafiğini ciddi şekilde aksattığı bildirildi.

The Wall Street Journal’ın yayımladığı bir rapora göre İran ordusu, gemilerin navigasyon sistemlerini karıştıran ve yanlış konum göstermelerine yol açan elektronik müdahaleler gerçekleştiriyor. “Dijital sis” olarak tanımlanan bu yöntem, gemilerin çarpışma riskini artırırken denizcilik trafiğini de tehlikeli hale getiriyor.

Denizcilik izleme şirketlerinin verilerine göre boğazdan geçen gemi sayısı kısa sürede dramatik şekilde düştü. Daha önce günde 150’den fazla geminin geçtiği boğazdan bu hafta itibarıyla 10’dan az gemi geçiş yaptı.

Bölgedeki gelişmeler, 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından tırmanan gerilimle bağlantılı görülüyor. O tarihten bu yana Basra Körfezi çevresinde en az 16 yabancı ticari geminin saldırıya uğradığı ve bazı patlamalar sonucu denizcilerin hayatını kaybettiği bildirildi.

Navigasyon sistemleri hedef alınıyor

Uzmanlar, İran’ın gemilerin çarpışmayı önlemek için kullandığı navigasyon sinyallerini de manipüle ettiğinden şüpheleniyor. “Elektronik yanıltma” olarak bilinen bu yöntemde geminin konumu dijital haritalarda yanlış gösteriliyor veya gemi sanki çok hızlı hareket ediyormuş gibi görünüyor.

İngiltere merkezli denizcilik teknolojisi şirketi Orca AI’nin CEO’su Yarden Gross, bu durumu “dijital sis” olarak tanımlayarak bölgede 1200’den fazla geminin bu tür elektronik müdahalelerden etkilendiğini söyledi.

Bazı gemilerin ise tespit edilmemek için takip cihazlarını bilerek kapattığı belirtiliyor.

Dünya ticareti için kritik geçiş noktası

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birbirine bağlayan ve küresel enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak biliniyor.

Uzmanlara göre bölgede ticaret büyük ölçüde durma noktasına gelirken, son günlerde boğazdan geçen gemilerin çoğunun İran petrolü ve gazı taşıyan tankerler olduğu ve bunların büyük bölümünün Çin’e yöneldiği belirtiliyor.

ABD müdahalesi gündeme gelebilir

Analistler, deniz trafiğinin yeniden güvenli hale gelmesi için ABD Donanması’nın ticari gemilere askeri eskort sağlamasının gerekebileceğini ifade ediyor. Benzer bir uygulama 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında yapılmıştı.

Ancak uzmanlara göre bugün ABD donanmasının kapasitesi o döneme göre daha küçük ve İran da artık insansız hava araçları gibi daha gelişmiş silahlara sahip. Bu nedenle olası bir eskort operasyonunun günlük deniz trafiğinin yalnızca yaklaşık yüzde 10’unu kapsayabileceği değerlendiriliyor.