İran Kürt bölgelerinde güvenlik önlemlerini artırdı

İran yönetiminin, ülkenin Kürt nüfusunun yoğun yaşadığı bölgelerde güvenlik önlemlerini artırdığı bildirildi. İngiltere hükümetinin yayımladığı güncel değerlendirme raporuna göre özellikle Irak sınırı yakınlarında askeri hareketlilik ve kontrol noktalarının sayısında artış gözlemlendi.

Bazı kaynaklar, güvenlik güçlerinin okullar da dahil olmak üzere yerel tesis ve kamu binalarını kullanmaya başladığını öne sürdü. Raporda, söz konusu kontrol noktalarının ne zaman kurulduğuna ilişkin net bir tarih verilmezken, uygulamanın son aylarda hayata geçirilmiş olması durumunda bunun Kürt grupların Washington desteğiyle Tahran’a karşı harekete geçebileceğine dair iddialarla bağlantılı olabileceği değerlendirildi.

Kolber ölümleri azaldı

Rapora göre sınır ticareti yapan ve “kolber” olarak bilinen Kürt yük taşıyıcılarının ölüm sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre azaldı. Ancak bu düşüşün temel nedeni olarak İran-İsrail savaşı nedeniyle birçok kolberin sınır geçişi yapamaması gösterildi.

Ocak protestolarında Kürtler hedef oldu

Ocak 2026’da düzenlenen ve güvenlik güçleri tarafından sert şekilde bastırılan protestolar sırasında da Kürtlerin orantısız biçimde devlet şiddetine maruz kaldığı belirtildi.

Rapordaki verilere göre gösterilerde hayatını kaybedenlerin yaklaşık yüzde 3,5’ini oluşturan 240 Kürt öldürüldü. Ancak hükümet verileri ile sivil toplum kuruluşlarının açıkladığı rakamlar arasında ciddi farklılıklar bulunduğu vurgulandı.

Bir insan hakları kuruluşunun verilerine göre protestolar sırasında gözaltına alınan 53 bin 777 kişinin 2 binden fazlası Kürtlerden oluştu. Konuya yakın bir kaynak, insan hakları örgütlerine rejim tarafından tutuklanan 855 Kürt ve Loristanlı vatandaşın isimlerinin iletildiğini, bunların arasında 53 kadının da bulunduğunu söyledi.

Kürt tutukluların üçte birine idam cezası

Mart 2026’da gözaltına alınan 1.700 kişinin yüzde 17,6’sının Kürt olduğu kaydedildi. Ayrıca 2025 yılında yargılanan 454 siyasi, sivil ve dini aktivistin yüzde 49’undan fazlasının Kürt kökenli olduğu belirtildi.

Rapora göre Kürt tutukluların yaklaşık üçte biri hakkında idam cezası verildi.

İran’da 2025 yılında idam edilen Kürtlerin kesin sayısı net olarak bilinmiyor. Bir sivil toplum kuruluşu Kürtlerin toplam idamların yüzde 5’ini oluşturduğunu belirtirken, başka bir kuruluş bu oranın yüzde 14’e ulaştığını öne sürdü.

İngiltere hükümeti ise yalnızca Ocak-Mart 2026 döneminde 11 Kürdün çeşitli suçlamalarla idam edildiğini doğruladı. Bu rakam, söz konusu dönemdeki tüm idamların yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geliyor.

Kürt nüfusun büyüklüğü

Chatham House verilerine göre İran’daki Kürt nüfusunun 7 ila 15 milyon arasında olduğu ve ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 8 ila yüzde 17’sini oluşturduğu tahmin ediliyor.

İdam cezasına karşı çalışan  küresel ölçekte idam cezasının tamamen kaldırılmasını savunan uluslararası bir sivil toplum kuruluşu ECPM ise 2025 yılında İran’da idam edilen yaklaşık 1.639 kişiden en az 82’sinin Kürt olduğunu açıkladı. Bu infazlardan yalnızca altısının resmi makamlar tarafından kamuoyuna duyurulduğu belirtildi.