İran ve Rojhilat'ta gösteriler 10. gününde: Can kaybı 29'a yükseldi

İran genelinde ekonomik kriz ve özgürlük talepleriyle başlayan gösteriler dokuzuncu gününü geride bırakırken, eylemler ülkenin dört bir yanına yayıldı.

İnsan hakları örgütlerinin teyit ettiği bilgilere göre, güvenlik güçlerinin sert müdahalelerine rağmen 27 eyaletteki 88 şehirde halk sokakları terk etmedi. Eylemlerin en yoğun yaşandığı Rojhilat kentlerinde ise rejim güçleri şiddetin dozunu artırdı; gerçek mermi kullanımı sonucu bölgeden ölüm haberleri gelirken, baskı atmosferi tüm şehirlere yayılmış durumda.

Doğrudan açılan ateş sonucu 29 sivil yaşamını yitirdi.  Plastik mermi ve saçmalarla yaralanan yüzlerce sivilin yanı sıra, resmi kaynaklara göre 300'e yakın güvenlik görevlisi de yaralandı.

İlam, Sine, Kirmanşan ve diğer Kürt kentlerinde esnafın kepenk kapatma eylemleri ve üniversite öğrencilerinin boykotları sürerken, güvenlik atmosferinin en üst seviyeye çıkarıldığı bildiriliyor.

Qorveh ve Melekşahi’de ölümler var

Gösterilerin dokuzuncu gününde protestocuların talepleri ekonomik sıkıntıları aşarak doğrudan rejim karşıtı sloganlara ve adalet çağrılarına dönüştü. HRANA’nın raporuna göre, ülke genelinde doğrulanan ölü sayısı 29’a yükseldi. Bu ölümlerin bir kısmı doğrudan Rojhilat kentlerinde gerçekleşti.

Kürdistan eyaletine bağlı Qorveh şehrinde Saced Babayi isimli göstericinin hayatını kaybettiği doğrulandı. Ayrıca Emtedad gazetesinin yerel kaynaklara dayandırdığı habere göre, İlam eyaletine bağlı Melekşahi kentinde güvenlik güçlerinin gerçek mermi kullanması sonucu en az 3 kişi yaşamını yitirdi, 12 kişi ise yaralandı.

Ülke genelinde ise son 24 saatte Merivdeşt ve Azna gibi kentlerde de güvenlik güçlerinin ateş açması sonucu Reza Moradi Abdolvand, Vahab Ghaedi, Mostafa Fallahi, Mohammad Qasem Rousta, Mansour Mokhtari ve Erfan Bozorgi isimli vatandaşların hayatını kaybettiği bildirildi.

Baskı politikası: İnternet kesintileri ve zorla itiraflar

Rejim güçleri, sokak hakimiyetini sağlamak için şiddetin yanı sıra teknolojik baskı yöntemlerini de devreye soktu. Ülke genelinde internete erişim tamamen kesilmese de, bilinçli olarak yavaşlatılarak kullanılamaz hale getirildi. Özellikle protestoların yoğun olduğu Rojhılat’ın İlam, Sine ve Kirmanşan Vilayetlerinde iletişim ağları felç edildi.

Bununla birlikte, gözaltına alınan protestoculara yönelik "zorla itiraf" uygulamaları da yeniden ekranlara yansıdı. Tahran, Malard ve Parand’ın yanı sıra Rojhilat’ın Dereşar kentinde gözaltına alınan vatandaşların kamera karşısında zorla ifade verdirdiği videolar resmi medya organlarında yayınlandı.

Rojhilat'ta operasyonlar ve gözaltı dalgası: 4 günde 29 kişi

Sokaklardaki çatışmalar sürerken, güvenlik güçleri özellikle Kürt nüfusun yoğun olduğu İlam, Kirmanşan ve Loristan eyaletlerinde ev baskınlarını sıkılaştırdı.

Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün raporuna göre, sadece 1-4 Ocak 2026 tarihleri arasında düzenlenen operasyonlarda aralarında bir çocuk, bir öğrenci ve iki kadının da bulunduğu en az 29 Kürt vatandaşı gözaltına alındı.

Dokuz gündür süren eylemlerde ülke genelinde gözaltına alınanların toplam sayısının 1.203'ü aştığı belirtilirken, Rojhilat kentlerindeki gerçek sayının raporlara yansıyandan daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

Plastik mermi ve saçmalarla yaralanan yüzlerce sivilin yanı sıra, resmi kaynaklara göre 300'e yakın güvenlik görevlisi de yaralandı.

İlam, Sine, Kirmanşan ve diğer Kürt kentlerinde esnafın kepenk kapatma eylemleri ve üniversite öğrencilerinin boykotları sürerken, güvenlik atmosferinin en üst seviyeye çıkarıldığı bildiriliyor.