İran’da savaşın rotasını Devrim Muhafızları çiziyor: Hedef uzun çatışma

İran’da yeni dini lider olarak Mücteba Hamaney’in öne çıkarılmasına rağmen, ülkenin savaş stratejisinin büyük ölçüde İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından şekillendirildiği değerlendiriliyor.

Hamaney adına yayımlanan son mesajın içeriği ve üslubu, metnin gerçekten yeni lider tarafından mı yazıldığı yoksa Devrim Muhafızları tarafından mı hazırlandığı sorularını gündeme getirdi. Uzmanlara göre mesajın hem yas tonu hem idari kararlar hem de açık askeri tehditler içermesi, metnin daha çok kurum içi destekçileri motive etmeyi ve dış dünyaya caydırıcılık mesajı vermeyi amaçlayan bir IRGC metni izlenimi yarattı.

Savaş döneminde artan askeri kontrol

İran’da dini liderin seçimi normalde 88 üyeli Uzmanlar Meclisi tarafından yapılırken, son dönemde yaşanan savaş ve üst düzey kayıplar süreci daha da karmaşık hale getirdi.

Geçen yıl yaşanan 12 günlük savaş ve son hava saldırılarında, eski lider Ali Hamaney’e yakın çok sayıda üst düzey yetkili ile Devrim Muhafızları komutanlarının öldüğü belirtiliyor. Bu saldırılarda Mücteba Hamaney’in de yaralandığı iddiaları ortaya atılırken, sağlık durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmaması spekülasyonları artırdı.

Analistlere göre bu durum, Devrim Muhafızları’nın hem savaş kararları hem de siyasi anlatı üzerinde fiili kontrol kurduğu yönündeki görüşleri güçlendiriyor.

Körfez’de güç gösterisi

IRGC son dönemde Körfez’de düzenlediği askeri tatbikatlarla da bu rolünü pekiştiriyor.

“Hürmüz Boğazı’nın akıllı kontrolü” adı verilen tatbikatlarda hızlı saldırı botları, füze sistemleri ve insansız hava araçları kullanıldı. Tatbikatların ABD ile yürütülen nükleer görüşmelerden hemen önce yapılması, İran’ın askeri gücünü diplomatik pazarlık aracı olarak kullanmak istediği şeklinde yorumlandı.

İran devlet medyası bu tatbikatlarda ayrıca yapay zeka destekli seyir füzeleri ve Körfez’deki adalardan fırlatılabilecek gelişmiş silah sistemlerini öne çıkardı.

IRGC’nin üst düzey danışmanlarından Tuğamiral Ali Fedevi de savaşta yakında kullanılabileceğini söylediği yüksek hızlı su altı torpidolarına dikkat çekerek bu teknolojiye yalnızca İran ve Rusya’nın sahip olduğunu savundu.

“Uzun savaş” doktrini

Devrim Muhafızları’nın savaş stratejisinin temelinde uzun süreli bir çatışmayı yönetme ve tırmanmayı kontrol etme doktrini olduğu belirtiliyor.

IRGC yetkilileri son açıklamalarında çatışmayı “varoluşsal bir mücadele” olarak tanımladı. Bu yaklaşım, savaşın ya rejimin çöküşüne yol açacağı ya da İran için uzun vadeli güvence sağlayacağı görüşüne dayanıyor.

İran Merkez Komutanlığı sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari de bölge ülkelerindeki halka, ABD ve İsrail bağlantılı finans kuruluşlarından uzak durmaları çağrısında bulunarak ekonomik hedeflerin de saldırı kapsamına girebileceği mesajını verdi.

Devrim Muhafızları yalnızca askeri değil siyasi alanda da etkisini artırıyor.

IRGC’ye yakın çevreler, Mücteba Hamaney’e bağlılık açıklamalarında onu Şii inancındaki “Gizli İmam’ın vekili” gibi dini kavramlarla tanımlıyor. Analistlere göre bu söylem hem ideolojik meşruiyet yaratmayı hem de olası siyasi rakipleri caydırmayı amaçlıyor.

Güç merkezinin değişimi

Uzmanlara göre Ali Hamaney’e yakın eski komutan kuşağının savaşlarda hayatını kaybetmesi ve komuta yapısındaki değişim, IRGC içinde daha genç ve daha sert bir liderlik kuşağının yükselmesine yol açtı.

Bu yeni kuşağın dış politikada özellikle ABD ve İsrail’e karşı daha radikal bir yaklaşım benimsediği değerlendiriliyor.

Bugün İran’da füze saldırıları, bölgesel tırmanma kararları ve stratejik boğazların kontrolü gibi kritik askeri kararların büyük ölçüde Devrim Muhafızları’nın elinde olduğu belirtiliyor.

Yeni güç dengesi

Analistlere göre İran’da ortaya çıkan yeni tablo açık: Mücteba Hamaney sembolik bir lider olarak öne çıkarılırken, ülkenin savaş stratejisini ve siyasi yönelimini büyük ölçüde Devrim Muhafızları belirliyor.

Uzmanlar, savaşın sürmesi halinde önümüzdeki haftaların IRGC’nin İran’daki gerçek gücünü ve ülkenin nasıl bir stratejik yol izleyeceğini daha net ortaya koyacağını belirtiyor.