İran'da tartışmalı yargı başkanı Muhsini Ejei görevine devam edecek

İran'ın sertlik yanlısı Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, yeni dini lider Mücteba Hamaney tarafından ikinci kez beş yıllık görev süresi için yeniden görevlendirildi.

Pazar günü yayımlanan kararnameyle görevi yenilenen Ejei'nin, İran'da muhaliflere yönelik davalar ve güvenlik politikalarının uygulanmasında kilit rol oynayan yargı teşkilatının başındaki görevini sürdüreceği bildirildi.

Mücteba Hamaney, kararında Ejei'nin önceki dönemdeki "değerli ve samimi çabalarını" överken, yeni görev döneminde de kendisinin ve hayatını kaybeden eski dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in talimatları doğrultusunda yargı sistemini güçlendirmesini istedi.

Uzun yıllardır güvenlik ve yargıda görev yaptı

1956 yılında İsfahan eyaletinde doğan Ejei, Kum kentindeki muhafazakâr din adamları yetiştiren Hakkani Medresesi'nde dini eğitim aldı ve uluslararası hukuk alanında yüksek lisans yaptı.

1980'li yıllarda İstihbarat Bakanlığı'nda çeşitli görevlerde bulunan Ejei, 1995-1997 yıllarında Tahran Özel Ruhban Mahkemesi savcılığı görevini yürüttü. Daha sonra aynı mahkemenin başsavcısı oldu.

2005 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad tarafından İstihbarat Bakanı olarak atanan Ejei, 2009 yılında görevden alındı. 2014-2021 yılları arasında yargı erki başkan yardımcılığı yapan Ejei, ilk kez 2021 yılında yargının başına getirildi.

Geçici Liderlik Konseyi'nde yer aldı

İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney'in 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in ortak saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından oluşturulan geçici Liderlik Konseyi'nde de görev alan Ejei, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Koruyucular Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi ile birlikte ülke yönetiminde geçici sorumluluk üstlendi.

Konsey, Mücteba Hamaney'in 8 Mart'ta yeni dini lider olarak seçilmesine kadar görev yaptı.

İnsan hakları ihlalleriyle suçlanıyor

Muhsini Ejei, uzun yıllardır üst düzey güvenlik ve yargı görevlerinde bulunması nedeniyle İran'ın en sert isimlerinden biri olarak görülüyor.

Uluslararası insan hakları kuruluşları, Ejei'yi yıllardır keyfi gözaltılar, siyasi davalar, zorla alınan itiraflar, adil olmayan yargılamalar ve gazeteci, avukat, aktivist ile protestoculara yönelik insan hakları ihlallerini yönetmekle suçluyor.

2004 yılında bir gazetecinin omzunu ısırdığı iddiasıyla da kamuoyunda geniş yankı uyandıran Ejei'nin görev döneminde idam cezalarında da önemli artış yaşandı.

Uluslararası Af Örgütü'nün mayıs ayında yayımladığı rapora göre İran, 2025 yılında en az 2 bin 159 idam cezası infaz etti.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü ise 2026 yılında şu ana kadar en az 373 kişinin idam edildiğini açıkladı.

İsrail ve ABD ile bağlantılı kişilere idam çağrısı

Ejei, son dönemde İsrail ve ABD adına casusluk yapmakla suçlanan kişiler hakkında idam cezalarının uygulanması çağrısında bulundu.

Yeni dini lider Mücteba Hamaney'in 28 Haziran'da yargıya, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik son saldırılarında işlendiği öne sürülen savaş suçları hakkında hukuki süreç başlatılması talimatı vermesinin ardından konuşan Ejei, ABD ve İsrail liderlerinin yargılanacağını söyledi.

Ejei, "Onları kararlılıkla yargılayacak, cezalandıracak ve hesap soracağız. Ayrıca İran halkına verdikleri zararları tazmin etmelerini sağlayacağız." ifadelerini kullandı.

ABD ve AB yaptırım listesinde

ABD Hazine Bakanlığı, Ejei'yi 2010 yılında 2009'daki protestoların sert şekilde bastırılmasındaki rolü ve ciddi insan hakları ihlalleri gerekçesiyle yaptırım listesine aldı.

Avrupa Birliği de 2011 yılında benzer gerekçelerle Ejei hakkında yaptırım kararı uygulamaya başlamıştı.

Uzmanlara göre Ejei'nin yeniden atanması, İran yönetiminin muhalefete yönelik sert güvenlik ve yargı politikalarını sürdürme kararlılığının yeni dönemde de devam edeceğine işaret ediyor.